bài viết trong chuyên mục "từái"

. An Cư Kiết Hạ an lạc an nhiên Audio Phật Giáo Bài Viết Báo Chí Đặc San Kỷ Yếu Books Books Cover bố thí cúng dường chánh niệm Chia sẻ hình Phật đẹp Chia sẻ link download Kinh Sách Chia sẻ link download MP3 Phật Giáo chùa việt chúng A-La-Hán Chuyên mục Chư Bồ Tát công đức Danh Lam Thắng Cảnh di tích phật giáo dội trong sương mù duy nhien duy nhiên Duy Thức Học Đại Tạng Việt Nam đạophật Điển Tích đoán điềm Ebook English PDF giác ngộ giácngộ Giải Trí Giảng Giải Kinh Giáo Lý của Phật qua những câu chuyện nhỏ. Hành Hương hạnhphúc Hình Ảnh hoatdongtuthien học làm người Hộ Niệm Vãng Sanh Hồng danh Chư Phật Khoa Học - Đời Sống Kim Cang Thừa Kim Cương Thừa kinh Kinh Pali Kinh Sanskrit/Hán Tạng Lịch Sử Lối Về Sen Nở Lời Hay Ý Đẹp Lời Phật Dạy Luận Luật luật nhân quả Máy Tính mật tông Minh Vương Bộ Nghi Lễ Nghiên Cứu Phật Học nghiệp nguyen duy nhien nguyenduynhien nguyễn duy nhiên nguyễnduynhiên Nhạc thiền NHÂN SỸ PHẬT GIÁO những bài viết pdf Nối Kết Pháp Âm Việt Pháp Luận phápthoại Phat Giao Ca phật Phật Bồ Tát Phật Đản Phật Giáo phật giáo việt nam Phật Học Phật Học Cơ Bản Phật Học Ứng Dụng phật học và tuổi trẻ Phật Ngọc Phim PG Phim Phật Giáo phong thủy âm trạch phong thủy biệt thự khu công nghiệp khu đại công trình phong thủy canh tý phong thủy cấm kỵ hóa giải phong thủy chung cư nhà nhỏ phong thủy công trình phụ nhà vệ sinh cầu thang ban công ngoại quan nhà tắm phong thủy đình chùa miếu mạo nhà thờ tổ từ đường phong thủy hình thế minh họa phong thủy kê đệm kích hoạt cải vận Phong thủy kinh doanh buôn bán phong thủy màu sắc phong thủy mệnh số đời người tinh duyên hôn nhân con cái công danh phong thủy nghi lễ thờ cúng phong thủy ngoại cảnh phong thủy nhà bếp phong thủy nội thất treo tranh đặt tên phong thủy ô tô xe hơi mua bán vật dụng kê đệm phong thủy phòng khách phong thủy phòng ngủ phong thủy số phong thủy thời trang mua sắm phong thuy văn phòng phongthuy phongthuyviet sách sách lịch sử pdf sách phật học pdf sách văn học pdf sinh thuc sinh thức sinhthuc sinhthức sống trong thực tại Tánh Không Tham Luận/Tiểu Luận Thành Đạo Thế Giới Muôn Màu thiền Thiền Đại Thừa Thiền Nguyên Thủy Thiền Tổ Sư Thiền Tông Thiền và Thở thiênnhiên Thư Pháp thực tại hiện tiền tiện ích Tin Học Tịnh Độ TỔ CHỨC PHẬT GIÁO Trang Thơ Trang Văn triết lí sống tru Truyện Phật Giáo tuhọc tự tại tư vấn phong thủy tư vấn tâm linh TỰ VIỆN từái vandapphatphapTCQ văn hóa video Video hoạt hình Phật Giáo Vu Lan Xã Hội Xuân
Hiển thị các bài đăng có nhãn từái. Hiển thị tất cả bài đăng

đâu chỉ của mình trăng thôi

Có lần bà Sylvia Boorstein, tác giả của quyển “Thiền Quán Thực Hành” được mời vào lớp sáu của đứa cháu ngoại để nói về đạo Phật, lớp của các em cũng mới vừa được học xong về xứ Ấn độ.  Sau khi bà Sylvia trình bày, có một em trai đưa tay lên hỏi,
    "Cháu có nghe nói là những người tập thiền giỏi, họ có thể biết trước được tương lai của mình, có phải vậy không?"
    Bà đáp, "Có thể, nhưng đó không phải là mục đích của thiền!"
    Nó hỏi tiếp, "Thế thì bà có biết ai tập thiền và có được thần thông không?"
    "Bà có nghe nói về một thiền sư ở Ấn độ có khả năng đi xuyên được qua tường!"
    Em có vẻ không tin lắm, "Nhưng bà có chính mình thấy được việc ấy không?"
    "Bà cũng chưa chứng kiến điều ấy, nhưng mà vị thầy của bà kể lại là ông đã nhìn thấy, và bà chỉ dựa vào lời của ông mà thôi."
    "Nhưng mà làm sao người ta có thể đi xuyên qua tường được?"
    Bà Sylvia cố gắng giải thích thêm, "Bà nghĩ có lẽ cũng giống như là cơ thể chúng ta được cấu tạo bởi những phân tử rất nhỏ hợp lại, và những người có năng lực thiền định giỏi họ có thể tự làm tách rời những phân tử ấy ra, đi xuyên qua tường, và rồi họ gom hợp chúng lại với nhau như cũ!"
    Bé trai im lặng, suy nghĩ một hồi, rồi nói "Cháu thấy là nếu họ làm như vậy, mà rủi như họ đang đi xuyên qua bức tường, và quên thiền tập, họ có bị kẹt cứng trong bức tường ấy luôn không?"
Những bức tường trong cuộc đời
Các em nhỏ lúc nào cũng có những suy nghĩ và thắc mắc mới lạ bạn hả!  Câu truyện ấy cũng khiến tôi liên tưởng đến những "bức tường" vô hình trong cuộc sống chúng ta.  Có biết bao lần, chúng ta đã bị kẹt cứng trong những "bức tường" của hờn giận, lo âu, của thất vọng, sợ hãi… không thể thoát ra được.
    Trong thiền quán thì phép lạ không phải là đi xuyên qua tường hay đi trên mây, mà phép lạ là đi trên mặt đất.  Địa hành thần thông.  Tổ Lâm Tế nói, phép lạ là ta có thể đi như một người có tự do, thong dong giữa những bận rộn và lo toan của cuộc đời, không bị vướng mắc hay kẹt vào nơi đâu cả.  Nhưng thật ra, không phải chỉ có muộn phiền mới là những “bức tường”, mà đôi khi ta cũng có thể bị kẹt trong những bức tường của “hạnh phúc” nữa.
    Trong quyển Hồ Walden, ông Henry David Thoreau viết, "Tôi thấy những người trẻ thật là bất hạnh khi họ được thừa kế những tài sản lớn lao của cha ông mình... vì chúng là những gì mà mình thu nhận vào thì dễ mà buông bỏ ra thì rất khó."  Đâu phải chỉ có khổ đau, mà những may mắn trong cuộc đời, những thành đạt và ý niệm về hạnh phúc, cũng có thể là những bức tường đóng kín nhốt ta lại, phải không bạn?
    Tôi có những người bạn, đời và đạo, chúng tôi thân mật với nhau cho đến khi mình khoác lên một chiếc áo nào đó.  Bạn biết không, những địa vị tuy cần thiết cho cuộc sống, nhưng chúng cũng dễ khiến làm chúng ta trở nên nhỏ hẹp đi, mà cũng đôi khi dễ vô tình che khuất đi chút tình người…
Con ngỗng trong bình
Bức tường giam giữ ta thường được tạo tác lên từ những gạch đá muộn phiền của quá khứ, hoặc những lo sợ hay mong cầu ở tương lai.  Nhưng bạn nghĩ chúng ta có thể thoát ra được bằng cách nào đây?
    Trong nhà thiền có một câu đố như vầy, hãy tưởng tượng là có một con ngỗng con còn nhỏ người ta bỏ vào trong một cái bình và nuôi trong một thời gian, con ngỗng ấy lớn lên vừa khít với cái bình.  Bây giờ vấn đề là làm sao ta có thể đem con ngỗng ấy thoát ra ngoài, mà không đập vỡ cái bình, và cũng không làm gì tổn thương đến con ngỗng?
    Và, một giải pháp đơn giản là “Con ngỗng ấy ra rồi!”  Đó là câu trả lời của thiền sư Nam Tuyền đáp cho cư sĩ Hoàn Công.  Tôi hiểu rằng, vì chúng ta tự tưởng tượng ra vấn đề con ngỗng ở trong bình, thì bây giờ mình chỉ cần cho nó được thoát ra ngoài thôi.  Chứ con ngỗng đâu có thật, mà cái bình giam giữ nó cũng đâu thật có.  Tất cả đều do tự mình đặt ra thôi.
    Có những khổ đau trong cuộc sống cũng tương tự như vậy, ta tự đặt ra những khuôn mẫu cứng nhắc, rồi đóng khung và nhốt kín lại hạnh phúc của mình.  Và ta loay hoay trong khổ đau để mong tìm một giải pháp.  Mà nếu như tự mình nhốt mình lại, thì cũng chỉ tự mình mới có thể cho phép mình thoát ra được thôi, phải không bạn?
Tháo gở bằng cái thấy trong sáng
Muốn thoát ra sự giam cầm ấy, ta phải biết nhận diện và thấy ra được những gì đang trói buộc mình.  Nhiều khi chúng không phải do hoàn cảnh bên ngoài, mà do phản ứng và sự dính mắc của ta với những gì xảy ra.  Nhưng cũng nhờ có những sự va chạm ấy, mà ta có thể thấy ra được khổ đau ngay nơi gốc rễ của nó.
    Thiền sư Lâm Tế viết, "Chúng ta không thể nào giải quyết được những vấn đề của quá khứ, trừ khi qua sự liên hệ với hoàn cảnh hiện tại.  Lúc cần thay đồ thì ta mặc áo vào, đến khi cần lên đường thì ta bước ra đi.  Có vậy thôi!"  Ta chỉ có thể giải quyết được những vấn đề của quá khứ, hoặc chăm sóc cho các dự án ở tương lai, qua sự ứng xử của mình ngay trong giờ phút này.  Và theo như ngài Lâm Tế, thật ra ta cũng không cần làm một việc gì phi thường, chỉ cần chú tâm và quan sát những gì đang có mặt trong thân tâm ta khi tiếp xúc với chung quanh.
    Chú tâm, quan sát không phải để ta tìm kiếm một tuệ giác hay một giải pháp nào đó, mà là biết nhận diện để tự khám phá ra những gì đang có mặt ngay ở nơi mình.
    Những khi ta có vấn đề với người thân, khi cảm thấy bất an, đối diện với một khó khăn, hay trong lúc lo sợ và bối rối… ta hãy quay nhìn lại những gì đang xảy ra một cách trung thực, với một tâm không mong cầu.  Được bấy nhiêu thôi vấn đề cũng sẽ tự nó được chuyển hóa nhiều rồi, nhờ ta biết thôi không còn dựng lên và tự nhốt mình vào những bức tường nữa.
    Thật ra vấn đề không phải là ta nên giải quyết như thế nào, mà quan trọng là ta có thấy rõ lại chính mình trong thực tại này không.  Thấy đúng rồi thì mình mới có thể làm đúng được.  Đôi khi chúng chỉ đơn giản như là mặc một chiếc áo, uống một tách cà phê, ngồi chờ một chuyến xe, bước đi trên con đường nhỏ… nhưng ta biết sống trọn vẹn với việc mình làm.
Đâu phải của mình trăng thôi
Khi muốn đến một đỉnh núi xa, chúng ta không thể nào đi đến nơi ấy bằng một con đường thẳng duy nhất, hay bước theo một khuôn mẫu cố định nào được.  Sẽ có những lúc mình đi trệch sang trái hoặc bước lạc sang phải.  Nhưng nếu như ta cứ tiếp tục biết nhìn lại và có mặt trong giờ phút hiện tại, giữ cho được trong sáng và tự nhiên, thì nó sẽ tự biết sửa chửa và điều chỉnh lại, mà không cần đến sự can dự của ta.  Nếu như ta biết cẩn trọng, mỗi bước chân sẽ làm mới lại con đường mình đi.
    Có lẽ vì chưa thấy được sự trong sáng tự nhiên ấy, nên ta thường tìm kiếm hạnh phúc nơi một khuôn mẫu nào đó bên ngoài.  Biết rằng những khuôn mẫu đôi khi cũng cần thiết, nhưng ta cũng nhớ quay trở về lại với chính mình bạn nhé.  Tôi nhớ bài thơ của thiền sư Myoe, thế kỷ 13,
Tâm tôi rạng ngời
Ánh sáng tinh khôi
Mà trăng cứ ngỡ
Đấy là ánh sáng
Của mình trăng thôi
 Thiền sư Myoe (Nhật Chiêu dịch)
nguyễn duy nhiên

free hit counter

con thỉnh phật uống trà

Chúng ta ai cũng biết lo xa và chuẩn bị cho ngày mai.  Trước khi đi đâu, ta thường xem những dự báo thời tiết để biết mình cần nên sửa soạn như thế nào.  Trong cuộc sống cũng vậy, ta muốn đoán trước được những gì sẽ xảy ra để mình hành xử cho thích ứng.
    Nhưng trong đời sống, tôi nghĩ, có lẽ ta cũng không cần phải đoán biết ngày mai, vì đó cũng là một chuyện không tưởng.  Đôi khi ta chỉ cần tập tiếp xúc với những gì xảy ra trong giờ phút hiện tại cho thật trọn vẹn mà thôi, và nhờ vậy mà mình lại thật sự có được nhiều hạnh phúc hơn.
    Tôi có đọc được một bài viết này của anh Pico Iyer.  Anh là một nhà văn đã du hành khắp nơi, và thường viết về đời sống ở các tu viện Phật giáo xa xôi khắp nơi trên thế giới.  Anh chia sẻ như sau.
Đừng xem dự báo thời tiết
"Tôi đã học được là không bao giờ đọc những đoạn toát yếu in ngoài bìa những quyển sách mà tôi cầm lên.  Tôi không đọc những bài điểm sách hoặc phê bình cho đến khi nào tôi đã đọc xong quyển sách, hay xem xong truyện phim ấy.  Không phải là tôi không tin những gì người ta viết, nhưng tôi không tin là mình có thể sử dụng những dữ kiện ấy cho có ích lợi. 
    Tôi khám phá ra rằng, tâm ý ta rất tài giỏi trong việc biến một vấn đề thật đơn sơ và rõ ràng thành ra một cái gì phức tạp và rắc rối.  Nó có thể lấy một chi tiết nhỏ nhặt nhất và dựng lên thành một tấn tuồng, hoặc là một thế giới tưởng tượng đầy màu sắc.  Người Phật tử nào cũng biết được điều đó, tôi nghĩ vậy, nhưng cũng phải mất một thời gian dài tôi mới học được bài học ấy. 
Nhiều năm trước đây, tôi có rủ một người bạn lâu năm về một Tu Viện rất đẹp mà tôi tìm được, nơi ấy rất thích hợp với một cuộc sống ẩn dật và tĩnh tâm.  Tôi nói với người bạn mình, "Khi anh bước chân về đến đó rồi thì tất cả những buồn lo về quá khứ và tương lai sẽ rơi rụng hết.  Anh sẽ hoàn toàn có mặt trong giây phút hiện tại, và sống giữa một vùng đại dương của sóng nước và các vì tinh tú.  Anh sẽ cảm thấy mình như tan biến đi và trở thành rộng lớn, mênh mông cùng với vũ trụ chung quanh mình.  Và nơi ấy không có muộn phiền, không có lo nghĩ, vì dường như có một cái gì đó thanh lọc hết những điều bất tịnh trong tâm ta."
    Và lẽ dĩ nhiên là người bạn rất phấn khởi vì những lời diễn tả của tôi, anh rất muốn về thử nơi ấy.  Anh gọi ghi danh trước mấy tháng, và chọn cùng một lúc mà tôi cũng sẽ về nơi đó.
Tôi về đến Tu Viện trước anh.  Mỗi sáng thức dậy giữa sự thinh lặng, và chờ ngày người bạn đến, tôi đã nhìn mọi vật với đôi mắt của anh ta.  Tôi cầu nguyện - mặc dù tôi ít khi nào cầu nguyện - cho những ngày ở đây trời sẽ luôn được trong xanh và thời tiết ấm áp hơn.  Tôi lo lắng - mặc dù nơi này không có gì để lo âu - rằng nó sẽ bị ồn ào hơn bình thường, hoặc có một vị Thầy nào đó không dễ thương sẽ đứng bán hàng trong tiệm sách...  Tôi lo rằng con đường lên đây sẽ bị đóng, hoặc là sẽ có những nhóm học sinh ồn ào ghé tham quan.  Tôi bắt đầu sợ rằng nơi này sẽ không giống với một nơi mà người bạn đã tưởng tượng, qua sự diễn tả của tôi.
    Và ngày này sang ngày kế, ngay giữa một sự tĩnh lặng ngời sáng, tôi đã tự đẩy mình ra khỏi cái không gian nhiệm mầu ấy, bằng cách sống trong sự tưởng tượng của mình về những phản ứng của người bạn, thay vì là có mặt ngay trong giờ phút hiện tại này.  Tôi làm hư hao cõi cực lạc của tôi, trong khi cứ lo sợ rằng nó sẽ không phải là của anh ta.
    Và lẽ dĩ nhiên, sự đời bao giờ cũng vậy, vào những ngày cuối của tôi sau 2 tuần ở nơi ấy, người bạn gọi lên và hủy bỏ chuyến đi của anh.  Và tôi chợt hiểu rằng, những diễn tả của tôi về nơi ấy không hề làm người bạn cảm thấy hạnh phúc của anh chút gì bớt đi, hay anh có một sự thiếu thốn nào, vì anh đã không bao giờ lên tu viện.  Nhưng ngược lại, nó đã làm cho tôi mất mát khá nhiều.
    Đó chỉ là một ví dụ nhỏ.  Nhưng nhờ những điều nhỏ nhặt ấy mà tôi kinh nghiệm được những sự dính mắc rất tức cười của mình.  Đa số những lần tôi lo lắng hay bực mình về một buổi hẹn nào đó, thì người ta lại hủy bỏ nó.  Đa số khi tôi lo sợ về một việc gì sắp sửa đến, thì nó lại không bao giờ xảy ra.  Tôi thấy rằng, thật ra tôi không cần phải thay đổi thế giới này, mà chỉ cần ý thức được ảnh hưởng của tâm ý mình đối với những gì xảy ra mà thôi.
Tôi không đọc những bản tin dự báo thời tiết, và tôi cũng ít mở máy tính xách tay (laptop) của mình lên.  Vì tôi biết rằng tất cả những bản tin ngắn, kiến thức vụn vặt, trò vui chơi, những học thuyết vĩ đại, và bao nhiêu là những dữ kiện khác...  đang chờ đợi tôi nơi đó.  Nhưng chúng không giống như là những gì tôi đã cảm nhận khi còn bé, khi mình háo hức giở những trang từ điển bách khoa hay lật từng trang sách thơm
    Ngày nay, đối với tôi thì không-biết-gì lại là một trạng thái rất hạnh phúc mà tôi kinh nghiệm được.  Cho dù ngày mai này trời sẽ ngập tuyết, hay là một bình minh rực rỡ, mỗi giây phút xảy ra cũng sẽ đều là một sự kiện mới lạ và rất nhiệm mầu. 
    Và bạn biết không, không đọc những tiên đoán thời tiết lại chính thật là một cách chắc chắn nhất để tôi nhận thấy rằng đa số, mặc dù không phải hết tất cả, những ngày sắp tới đều là những ngày nắng đẹp."
Làm sao tách riêng được?
Trong cuộc sống, ta không thể nào biết trước được việc gì sẽ xảy ra, mà chỉ có thể có mặt trong giây phút này và bước tới mà thôi.  Tôi nghĩ, ta hãy cứ sống cho thật trọn vẹn trong bây giờ và ở đây, và mọi sự trong ngày mai sẽ có Phật và Pháp bảo hộ cho mình. 
    Ta hãy sống như vậy, không phải chỉ trong mỗi bước chân, mà là trong mỗi hoàn cảnh mới.  Và những lúc trong cuộc sống, khi mình cảm thấy mệt mỏi, lo âu, thất vọng, ta cũng có thể tập giao phó hết cho Phật.  Ta hãy để Phật có mặt và sống dùm mình, đau dùm ta, bệnh cho ta…
Bây giờ, mỗi khi đi đâu xa tôi vẫn sửa soạn trước, tôi vẫn nhớ mang theo chai dầu và chiếc áo ấm phòng những khi trời trở mưa gió bất ngờ.  Nhưng tôi biết, trong cuộc sống sẽ có những ngày mà dầu ta có chuẩn bị trước bao nhiêu cũng vậy thôi, sẽ có những lúc mà mình không-biết-gì hết, và tôi nhớ trở về với giây phút này để nhờ Phật đi dùm ta, ngồi cho ta, tiếp xử dùm ta…
    Nhưng vấn đề khó, là ta biết phải tìm Phật ở đâu để nhờ Ngài bây giờ đây bạn nhỉ?  Nhớ đến một bài thơ của Sư cô Hạnh Chiếu,
Đêm tròn một giấc qua,
Dậy thắp hương thất lá,
Quanh bên làn khói tỏa,
Con thỉnh Phật... uống trà.
Trà thất một chung pha,
Con, Phật ở chung nhà,
Làm sao tách riêng được?
Thôi mình uống chung nha.
Phật cười chẳng nói ra,
Con thấm hương đậm đà,
Giờ này ai biết được?
Có con, Phật, chung trà!
Phật và mình có bao giờ tách riêng ra được đâu mà tìm kiếm, phải không bạn?  Biết quay trở về trong giây phút hiện tại này mới là khó.  Đừng để ngày mai làm mất hạnh phúc của ngày hôm nay bạn nhé, vì tôi nghĩ nếu như ta sống trọn vẹn, trong bây giờ và ở đây, thì đa số những ngày sắp tới sẽ là những ngày nắng đẹp.
nguyễn duy nhiên

free hit counter

Chỉ cho giây phút này

Tôi có một người bạn, vài tháng trước anh có dịp đi chơi xa.  Anh kể lại anh có dịp ngủ qua đêm với gia đình trên một chiếc thuyền nhỏ ở giữa một vịnh biển đẹp.  Anh ngồi nhìn hoàng hôn xuống và bình minh lên trên vịnh biển hoang vắng.  Anh nói đêm khuya giữa một khung trời lấp lánh sao, mặt nước trong vịnh phẳng như gương, chung quanh chỉ có biển và những ngọn đá vôi xanh biếc bao quanh.  Một thuyền giữa trời núi biển đêm yên lặng mênh mông, ta có cảm tưởng như mình đang sống trong một thế giới khác.  Người bạn kể lại rằng, trong giây phút ấy anh thấy mình đang thật sự sống trong giây phút hiện tại, "living the moment!"
    Thật ra tôi cũng hơi ngờ cái kinh nghiệm sống trong hiện tại của người bạn tôi!  Nếu chúng ta chưa có khả năng thấy được một đóa hoa đẹp nở bên hàng giậu cũ kỹ đổ nát, thì tôi cũng khó tin rằng ta có khả năng sống trong hiện tại, cho dù đang ở giữa một không gian kỳ diệu của trời sao trăng nước!  Nhiều khi chúng ta cũng chỉ đang tiếp tục đi tìm kiếm và nắm bắt những "moments" trong cuộc sống, mà ta cứ ngở là mình đang thật sự có mặt với chúng.
    Anh bạn nói rằng bây giờ anh còn quá bận rộn và chưa thể nào nghỉ ngơi được!  Chừng vài năm nữa khi về hưu, chắc chắn anh sẽ có nhiều thì giờ hơn, anh sẽ ra biển ngồi đọc những sách về đạo và trở về nuôi dưỡng tâm hồn mình.  Tôi nghĩ, nếu bây giờ anh chưa ngồi yên được thì ngày mai, dầu xa xôi mấy, cũng chỉ vậy thôi.  Tương lai sẽ có những bận bịu của tương lai!  Mà nhiều khi những bận bịu chất chứa trong lòng mới lại càng khó tháo gỡ hơn.
    Người bạn của tôi vẫn có những "moments" trong cuộc sống mà anh đang còn muốn nắm bắt.  Nhưng phải chi anh ta hiểu rằng, living in the moments đâu có nghĩa là living for the moments.  Sống trong giây phút này và sống cho giây phút này, hai cái đó khác biệt nhau nhiều lắm, phải không bạn!
nguyễn duy nhiên

free hit counter

Nụ cười của Phật
Có lẽ đa số chúng ta nghĩ rằng con đường tu học sẽ là buồn chán lắm, vì ta sẽ phải buông bỏ đi hết những say mê của mình trong cuộc sống.  Và nếu như ta không còn có một sự ham thích nào nữa thì cuộc sống mình sẽ ra sao?  Nếu như ta chỉ biết chấp nhận và buông xả hết mọi việc, ta có trở nên dửng dưng với mọi việc xảy ra chung quanh mình chăng?
Nhưng theo ông Andrew Olendzki thì tâm xả không phải là một thái độ dửng dưng đối với cuộc sống, mà nó lại là một cảm xúc rất sâu sắc, và có thể mang lại cho ta những niềm vui và hạnh phúc lớn.
Cũng như một ly nước đục, khi ta lọc bỏ đi phần cặn dơ thì nó sẽ được trở nên trong sạch hơn, chứ nước đâu có mất đi.  Cũng vậy, khi ta buông xả đi những độc tố của lòng tham ái, thì ta chỉ bỏ đi phần khổ đau, chứ tình thương, sự rộng lượng, lòng tha thứ vẫn còn có mặt.  Và nhờ vậy mà những hạnh phúc trong cuộc sống lại trở nên nhiệm mầu hơn.
Xin gửi bạn những chia sẻ của ông Andrew Olendzki về nụ cười của đức Phật.
--- oOo ---
Một trong những khái niệm khó giải thích nhất trong đạo Phật, theo sự khám phá của tôi, không phải là lý duyên khởi và cũng không phải là lý vô ngã, mặc dù chúng cũng rất là rắc rối, mà đó chính là cái ý niệm về một tâm xả (equanimity).
Buông xả là buông bỏ lòng tham ái
Chúng ta có thể nào có thái độ bất cần đối với một việc gì, mà lại không cảm thấy dửng dưng hoặc không dính mắc vào nó được chăng?  Chúng ta bị liên kết vào với sự ham muốn của mình chặt chẽ đến nỗi ta tin rằng, nếu như mình không có một sự ưa thích nào, hoặc không còn muốn cái này hơn cái kia nữa, thì chúng ta không thể nào hiện hữu được.  Không còn vướng mắc (nonattachment) nghe thấy khô khan làm sao!  Tôi bao giờ cũng thích một đức Phật Di Lặc bụng to cười thật tươi, hơn là hình ảnh một đức phật khắc khổ ngồi trong thiền đường với một nụ cười nhẹ trên môi.
Thật ra thì đức Phật không hề bảo chúng ta đừng bao giờ biết xúc cảm nữa, mà ngài chỉ khuyên chúng ta hãy buông bỏ đi những cảm xúc bất thiện và thô thiển của mình mà thôi.  Lòng tham ái, được biểu hiện qua hai mặt khác nhau là sự ham muốn và ghét bỏ, là một cảm xúc bất thiện và sẽ đưa ta đến khổ đau.  Tuy ta không dễ gì lúc nào cũng thấy được điều ấy, nhưng đó là một sự thật.
Chúng ta dễ thấy rõ được những hậu quả nguy hại của một sự tham muốn cực độ, ví dụ như là thói nghiện, hoặc của một sự ghét bỏ mù quáng, như là lòng thù hận muốn tàn diệt lẫn nhau.  Nhưng ngay cả khi ở một mức độ trung bình thôi, sự tham ái cũng được vận hành bởi cùng một năng lượng cảm xúc ấy, nhẹ nhàng lôi kéo ta về phía những gì mình thích và đẩy ta ra xa những gì mình không muốn.  Mặc dù ảnh hưởng của chúng rất là vi tế, nhưng đức Phật nhắc nhở chúng ta phải nhận diện đươc rằng chúng cũng đều có thể nguy hại y như nhau.
Vì đó là kẻ xây nhà
Nhưng bạn cũng có thể đặt câu hỏi rằng, có gì là nguy hại nếu như ta ưa thích màu tím hay là cảm thấy chút bực mình trước sự thô lỗ của một người nào đó?  Đúng vậy, nó không có nguy hại gì nhiều.  Nhưng vấn đề là lòng tham ái đó cũng chính là người làm nhà, mà đức Phật đã khám phá trong đêm ngài thành đạo:
Ôi! Người làm nhà kia
Nay ta đã thấy ngươi!
Người không làm nhà nữa.
Ðòn tay ngươi bị gẫy,
Kèo cột ngươi bị tan
Tâm ta đạt tịch diệt,
Tham ái thảy tiêu vong.
Dhammapada 154
Chính lòng tham ái đã xây dựng nên rường cột để khổ đau có nơi nương tựa lên.  Bạn biết không, chỉ có cái ngã mới có tham ái.  Nhưng không phải vì nó có một đặc tính tâm linh cá biệt nào trong vũ trụ, mà là vì chính sự ham muốn hoặc ghét bỏ một cái gì đó, tự chính nó đã tạo nên một cái ngã, cái tôi thương ghét ngay trong giờ phút này.  Và rồi chính việc ấy làm điều kiện cho khổ đau phát khởi.  Phải có một cái ngã mới có khổ đau.  Chúng ta chỉ có thể thất vọng nếu như mình tách rời xa thực tại, với những gì đang có mặt, bằng sự mong muốn rằng thực tại phải khác hơn với như nó đang là.
Lòng tham ái làm giới hạn thực tại
Điểm chính yếu của Tập Đế, Sự Thật Mầu Nhiệm Thứ Hai, là nguyên nhân của khổ đau không phải do những gì ta muốn mà là bởi vìta muốn.
Trong Trung Bộ Kinh 43, Majjhima Nikaya 43,  Phật dạy rằng, tham và sân là nguyên nhân của sự hạn lượng, và vì chúng có hạn định nên chức năng của chúng cũng bị giới hạn.  Chúng ngăn chia tâm thức ta ra thành từng gian, từng khâu, đóng khung ta lại bằng những thói quen, ước mơ, mong muốn, và những nhu cầu cá biệt.
Tâm ta, tự nó là trong sáng và có thể soi chiếu được những gì nó tiếp xúc không ngăn ngại, nhưng bây giờ bị trở nên giới hạn, méo mó và đôi khi còn là gian xảo, vì những cảm xúc thương ghét theo thói quen, mặc dù đôi khi chúng có vẻ như vô thưởng vô phạt.  Và trong tình trạng này, chúng ta không thể nào nhìn thấy được sự vật như nó thật-sự-là được nữa.
Thật ra thì chúng ta lại rất trân quý và bảo vệ những sự thiên vị và các thành kiến của mình, chúng ta đồng nhất mình với lại sự ưa thích và không ưa thích của ta.  Đó cũng chính là một sự vướng mắc khăng khít giữa lòng tham ái và cái Tôi, mà khó làm sao có thể tháo gỡ ra được.
Một phương cách tháo gỡ tham ái
May thay, có một phương cách tương đối khá dễ dàng và có thể ứng dụng được, để giúp ta hóa giải năng lượng dính mắc này của tham ái: phát triển một tâm buông xả. 
Mỗi giây phút của chánh niệm là một giây phút của buông xả.  Và đây không phải là một sự tách rời xa với đối tượng nhận thức của mình, mà ngược lại chính là một sự có mặt hoàn toàn và trọn vẹn với nó.  Khi ta biết hoàn toàn có mặt với hơi thở, với cảm thọ, với tâm ý, với những gì đang xảy ra, cùng một lúc, vừa không muốn nó sẽ tồn tại mãi, mà cũng không muốn nó phải là khác hơn như nó đang là.
Ý thức mà không có sự ham muốn không có nghĩa là không có cảm xúc, vì tâm buông xả (equanimity) tự chính nó cũng là một cảm xúc.  Nếu như một cảm thọ trung hòa nằm ở chính giữa lạc thọ và khổ thọ, thì xả là một phản ứng cảm xúc nằm ở ngay giữa cái thích và không thích, muốn và không muốn, tham và sân.
Cảm thọ trung hòa cũng là một sắc thái của cảm thọ, nhưng chỉ là nó không có lạc và cũng không có khổ.  Và tâm xả cũng vậy, nó có thể là một cảm xúc khá mãnh liệt, nhưng nó không ngả về một phía này hoặc rơi vào phía kia của sự tham ái.
Tâm xả là một cảm xúc mãnh liệt
Tâm từ ái là một ví dụ cho điều này.  Khi chúng ta thực tập quán tâm từ, ta mong cầu sự an lành đến cho người khác, nhưng không hề có một sự dính mắc cá nhân vì lòng ưa thích hay từ một cái muốn riêng tư nào hết.  Nó không phải là một tình yêu nhỏ hẹp, cũng không phải là tình phụ mẫu cao rộng, mà nó là một tình thương vô ngã.
Tình thương một khi bị vướng mắc vào cái ngã, thì cho dù trong sạch hay cao thượng đến đâu, cảm xúc của mình sẽ nghiêng từ vô ngã sang một cái tôi nhỏ hẹp.  Thật ra điều ấy không có gì là sai trật hết, nhưng nó dễ có khuynh hướng làm phát khởi khổ đau. 
Tình thương với sự buông xả vẫn có thể là một cảm xúc rất mãnh liệt, và cũng như hạnh phúc, ngay cả muộn phiền nữa, và luôn cả nhiều những cảm xúc không có độc tố khác, khi chúng không có một cái Tôi xen vào.
Nụ cười của Phật
Bạn biết không, chúng ta không hề đánh mất hay làm giảm bớt đi phần người của mình khi ta loại bỏ những độc tố ra khỏi đời sống cảm xúc của mình, mà ngược lại sẽ được trở thành cao quý hơn.  Khi ta buông bỏ những tham, sân và si, cuộc sống cảm xúc của ta vẫn có đầy đủ những hạnh phúc, với mọi sắc thái và những thiện lành chung quanh ta. 
Và cũng như mọi giáo pháp sâu sắc khác trong đạo Phật, chúng ta chỉ có thể thật sự hiểu được điều này qua sự trải nghiệm của chính mình chứ không thể bằng lý luận suông.  Bạn hãy thực tập tâm buông xả trong chính những kinh nghiệm của mình đi, và thử xem bạn có khám phá ra rằng đức Phật đang mỉm cười về điều gì chăng.
Nguyễn Duy Nhiên

free hit counter

Mà quên sương tuyết


Tôi thích thơ Haiku.  Mỗi chữ như hạt sương nhỏ chứa trọn một vầng trăng, mỗi câu thơ đơn sơ nhưng chuyên chở được cả một thực tại.  Nơi tôi ở bây giờ là mùa đông.  Mấy hôm trước trời có một cơn mưa tuyết.  Buổi tối bước ra vườn, con đường nhỏ phủ tuyết trắng màu sáng xanh dưới ánh trăng.  Chợt nhớ đến câu thơ của Basho:
Quét tuyết sương
Mà quên sương tuyết
Cây chổi trong vườn

Hình ảnh tuy đơn sơ nhưng người đọc vẫn cảm nhận được sâu sắc một sự tĩnh lặng và một thái độ vô cầu.  Giữa cuộc đời, ta hãy làm những gì cần làm mà vẫn thong dong giữa những đến đi, mất còn trong cuộc sống.
Chỉ cần một ý thức sáng tỏ
Trong đạo Phật có nói về một yếu tố giúp ta có được một cuộc sống thong dong hơn, bớt dính mắc hơn khi tiếp xúc với thực tại, đó là một cái thấy tự nhiên và trong sáng.
Có một câu truyện về Tổ Long Thọ (Nagarjuna).  Một anh ăn trộm tìm đến gặp ngài Long Thọ nói, "Thưa Thầy, con là một tên trộm, nhưng con rất muốn được làm đệ tử của Thầy, con thật lòng và nhất định dầu cho Thầy có đuổi con cũng không đi.  Xin Thầy hãy nhận con làm đệ tử, nhưng cũng xin Thầy đừng bắt con phải bỏ nghề ăn trộm này, vì con đã cố gắng từ bỏ nhiều lần nhưng không thể nào được!" 
Ngài Long Thọ nhìn anh ta rồi nói, "Ta không có vấn đề hay lo ngại gì hết.  Anh có tâm cầu đạo như vậy rất tốt, ta sẽ nhận anh làm đệ tử của ta.  Từ nay anh hãy sống và làm những gì anh làm, nhưng ta chỉ có một điều kiện thôi: là anh phải có ý thức rõ ràng về những hành động của mình, mà chỉ cần thấy đơn giản và tự nhiên thôi, chứ cũng không cần phải dụng công gì hết."  Anh ăn trộm vui mừng nhận lời ngay, vì Ngài không hề bắt anh phải từ bỏ nghề sống của mình.  
Một tháng sau anh trộm trở lại gặp ngài Long Thọ và nói, "Lời dạy của Thầy thật là khó thực hiện, vì mỗi khi con có ý thức rõ ràng thì tự nhiên con không thể nào làm chuyện bất thiện được, vì con thấy được nguyên nhân của khổ đau.  Và những khi con bất cần, và cứ làm việc bất thiện, thì cái thấy trong sáng của con cũng không thể nào có mặt nữa!"
Một mảnh trăng lấp đầy
Cuộc sống có những ràng buộc và bất an, nhưng ta vẫn có thể bước đi thong dong được, bạn có nghĩ vậy không?  Quét tuyết sương, mà quên sương tuyết...  Chúng ta không bao giờ chối bỏ được sự có mặt của khổ đau, nhưng chúng ta cũng có thể tiếp xúc được với hạnh phúc bằng một cái nhìn sáng tỏ.
Đối với tôi trong giờ phút này, hạnh phúc là được ngồi yên bên ly cà phê với một người bạn, nghe một lời kinh xưa, đi thiền hành dưới trời nắng ấm, hay được đọc một bài haiku hay...  Còn bạn thì sao?  Mỗi phút giây này cũng là một giây phút duy nhất trong cuộc đời mình.  Chúng ta có thể chán nản, phiền muộn về nó, hoặc chúng ta cũng có thể thấy những gì bình yên đang có mặt tự nhiên.
Trên đầu ngọn cây
Khoảng trống nơi cành khô gãy
Một mảnh trăng lấp đầy
Phan Thị Kiều Trang
Trong đêm khuya, nơi khoảng trống giữa những nhành cây gầy guộc khô gãy ấy, bạn có thấy chăng một vầng trăng sáng.
Là thực tại tự nhiên
Thiền sư Lâm Tế có nói về địa hành thần thông, có nghĩa là ta đang thể hiện thần thông trong mỗi bước chân của mình.  Sự tu tập không phải để giúp ta đạt được những khả năng phi thường như là đi được trên lửa, bay trên mây hoặc bước trên mặt nước, mà phép lạ là đi trên mặt đất.  Và khi ta ý thức được rằng những gì ta muốn chưa chắc gì sẽ có mặt ở nơi ta đến, nhưng lúc nào cũng có thể có mặt trong bước ta đi.  Ta thanh thản và thật sự có mặt với mỗi bước chân của mình.  Phép lạ không phải là làm sao để mình vượt qua hoặc tránh né, mà là để thật sự có mặt trong thực tại.
Có lẽ, lý thuyết thì bao giờ cũng dễ hơn thực hành phải không bạn!  Nhưng tôi nghĩ, tất cả đều bắt đầu từ sự thay đổi nhận thức và cái nhìn của mình mà thôi.  Muốn có cái thấy sáng tỏ ấy ta phải dùng đến thần nhãn của mình.  Ta thường cho rằng, người có thần nhãn là người có thể nhìn xuyên suốt được qua khắp ba nghìn thế giới, thấy được quá khứ và tương lai, hoặc nhìn thấy được hào quang của Phật...  Nhưng có lẽ Ngài Lâm Tế sẽ nghĩ khác, thần nhãn là thấy được những gì đang có mặt trong giây phút này, như chúng thật sự là.  Có tuyết sương thì ta quét sương tuyết, nhưng rồi ta nắm giữ lại làm gì, thì hạnh phúc cũng sẽ là một thực tại tự nhiên thôi, phải không bạn?
Trăng vào của sổ
Mùa đông năm nay trời có mưa nhiều và thật lạnh.  Những ngày bước ra ngoài, sương mù dày đặc không gian phủ kín khu vườn, che khuất đường đi.  Và trong cuộc đời, đôi lúc nhờ lối đi xưa bị che lấp mà ta lại chợt thấy được con đường mới.  Nhờ có những khổ đau mà mình lại tìm được sự thong dong. 
Có những đêm khuya sau khi tắt chiếc đèn nhỏ bên bàn viết, tôi thấy trăng soi vào thật sáng.
Trong lều nhỏ
Một ánh sáng vuông
Trăng vào cửa sổ
Basho
Và bạn có thấy không, ánh sáng vuông ấy cũng thật như một vầng trăng trong sáng ngoài kia...
nguyễn duy nhiên
free hit counter

Author Name

{picture#YOUR_PROFILE_PICTURE_URL} YOUR_PROFILE_DESCRIPTION {facebook#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {twitter#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {google#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {pinterest#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {youtube#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {instagram#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL}

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.