bài viết trong chuyên mục "sinh thuc"

. An Cư Kiết Hạ an lạc an nhiên Audio Phật Giáo Bài Viết Báo Chí Đặc San Kỷ Yếu Books Books Cover bố thí cúng dường chánh niệm Chia sẻ hình Phật đẹp Chia sẻ link download Kinh Sách Chia sẻ link download MP3 Phật Giáo chùa việt chúng A-La-Hán Chuyên mục Chư Bồ Tát công đức Danh Lam Thắng Cảnh di tích phật giáo dội trong sương mù duy nhien duy nhiên Duy Thức Học Đại Tạng Việt Nam đạophật Điển Tích đoán điềm Ebook English PDF giác ngộ giácngộ Giải Trí Giảng Giải Kinh Giáo Lý của Phật qua những câu chuyện nhỏ. Hành Hương hạnhphúc Hình Ảnh hoatdongtuthien học làm người Hộ Niệm Vãng Sanh Hồng danh Chư Phật Khoa Học - Đời Sống Kim Cang Thừa Kim Cương Thừa kinh Kinh Pali Kinh Sanskrit/Hán Tạng Lịch Sử Lối Về Sen Nở Lời Hay Ý Đẹp Lời Phật Dạy Luận Luật luật nhân quả Máy Tính mật tông Minh Vương Bộ Nghi Lễ Nghiên Cứu Phật Học nghiệp nguyen duy nhien nguyenduynhien nguyễn duy nhiên nguyễnduynhiên Nhạc thiền NHÂN SỸ PHẬT GIÁO những bài viết pdf Nối Kết Pháp Âm Việt Pháp Luận phápthoại Phat Giao Ca phật Phật Bồ Tát Phật Đản Phật Giáo phật giáo việt nam Phật Học Phật Học Cơ Bản Phật Học Ứng Dụng phật học và tuổi trẻ Phật Ngọc Phim PG Phim Phật Giáo phong thủy âm trạch phong thủy biệt thự khu công nghiệp khu đại công trình phong thủy canh tý phong thủy cấm kỵ hóa giải phong thủy chung cư nhà nhỏ phong thủy công trình phụ nhà vệ sinh cầu thang ban công ngoại quan nhà tắm phong thủy đình chùa miếu mạo nhà thờ tổ từ đường phong thủy hình thế minh họa phong thủy kê đệm kích hoạt cải vận Phong thủy kinh doanh buôn bán phong thủy màu sắc phong thủy mệnh số đời người tinh duyên hôn nhân con cái công danh phong thủy nghi lễ thờ cúng phong thủy ngoại cảnh phong thủy nhà bếp phong thủy nội thất treo tranh đặt tên phong thủy ô tô xe hơi mua bán vật dụng kê đệm phong thủy phòng khách phong thủy phòng ngủ phong thủy số phong thủy thời trang mua sắm phong thuy văn phòng phongthuy phongthuyviet sách sách lịch sử pdf sách phật học pdf sách văn học pdf sinh thuc sinh thức sinhthuc sinhthức sống trong thực tại Tánh Không Tham Luận/Tiểu Luận Thành Đạo Thế Giới Muôn Màu thiền Thiền Đại Thừa Thiền Nguyên Thủy Thiền Tổ Sư Thiền Tông Thiền và Thở thiênnhiên Thư Pháp thực tại hiện tiền tiện ích Tin Học Tịnh Độ TỔ CHỨC PHẬT GIÁO Trang Thơ Trang Văn triết lí sống tru Truyện Phật Giáo tuhọc tự tại tư vấn phong thủy tư vấn tâm linh TỰ VIỆN từái vandapphatphapTCQ văn hóa video Video hoạt hình Phật Giáo Vu Lan Xã Hội Xuân
Hiển thị các bài đăng có nhãn sinh thuc. Hiển thị tất cả bài đăng

hãy tử tế với nhau.

Có lần đức Đạt Lai Lạt Ma chia sẻ, "Nếu ta có một tôn giáo thì rất tốt. Nhưng thật ra nếu như không có tôn giáo chúng ta cũng vẫn có thể tồn tại và tự xoay xở được. Còn nếu như không có tình người thì chúng ta sẽ không thể nào tồn tại. Bản chất của mọi tôn giáo chính là từ tâm (good heart). Đôi khi tôi cũng gọi tình thương và lòng tử tế là tôn giáo của tôi."
Tôi nghĩ, có lẽ cuộc đời này đang cần hơn bao giờ hết những người với một tâm trong sáng. Chúng ta đang có rất nhiều những phương pháp tu học rất hay, nhưng nếu như đó chỉ là một phương tiện làm đẹp cái tôi của mình, thiếu tình thương và lòng tử tế, a good heart, thì như đức Đạt Lai Lạt Ma nói, "chúng ta sẽ không thể nào tồn tại được"!
    Gần đây trong một bài nói chuyện với các sinh viên trong buổi lễ ra trường tại đại học Syracuse University, thành phố New York, nhà văn George Saunders khuyên các em rằng mục đích của cuộc đời là hãy sống tử tế với nhau hơn.  Ông nói “Điều mà tôi hối tiếc nhất trong đời mình là đã không biểu lộ lòng tốt, sự tử tế.”  Ông George Saunders cũng là một người đang tu học theo đạo Phật, và ông đã khéo léo mang giáo lý sâu sắc của đạo Phật vào bài nói chuyện của mình.  Xin chia sẻ đến với các bạn.
~
Nếu như có người hỏi tôi rằng, “Nhìn lại đời mình, ông hối tiếc điều gì?”  Looking back, what do you regret?
    Tôi hối tiếc điều gì?  Những lúc mình bị cái nghèo đeo đuổi chăng? Không đâu. Hay làm những công việc, nghề nghiệp chán chường? Không, tôi không hề hối tiếc điều ấy. Hay là lúc tôi đi du lịch, trần truồng lội sông ở Sumatra, ngước lên thấy chừng 300 con khỉ đang ngồi trên cao và đi tiêu xuống, ngay trên dòng sông mà tôi đang bơi lội, trần truồng, và miệng há rộng?  Và sau đó, tôi bệnh gần chết, nằm nhà thương hết bảy tháng trời? Thật ra cũng chẳng hối tiếc gì lắm.
    Hay là những lúc bị bẽ mặt trước đám đông? Như có một lần chơi hockey trước một nhóm thật đông người, trong đó có một cô gái mà tôi đang rất thích. Không biết bằng cách nào, nhưng tôi đã trượt té và hét thật to, rồi đánh banh văng vào ngay chính lưới gôn của phía bên mình, trong khi trượt tay làm cây gậy đánh bay vào đám đông, gần trúng ngay cô gái ấy? Không, tôi cũng không hề hối tiếc việc ấy.
Điều mà tôi hối tiếc
Nhưng có một điều này là tôi hối tiếc.
   Khi tôi học lớp Bảy, có một cô bé mới từ xa đến vào học lớp chúng tôi. Cô nhỏ bé và nhút nhát, mang một đôi mắt kính màu xanh, kiểu mắt mèo, mà thời ấy chỉ có những bà già mới mang. Và mỗi khi cô ta bối rối, mà rất là thường, cô có thói quen lấy những sợi tóc mình bỏ vào miệng và nhai.
    Khi cô bé vào học trường chúng tôi, thì chẳng ai để ý đến cô, thỉnh thoảng lại còn bị trêu chọc, như là “Sao, tóc nếm có ngon không?” Tôi thấy rõ rằng những việc ấy cũng làm cô đau. Tôi vẫn còn nhớ rõ dáng của cô bé mỗi khi nghe những lời châm biếm như vậy: đôi mắt nhìn xuống, như vừa bị ai đá nhẹ vào bụng, như vừa bị nhắc nhở về vị trí của mình với tất cả, cô ta cố gắng làm sao được biến mất đi.  Rồi cô từ từ lảng tránh đi nơi khác, với những sợi tóc vẫn còn vướng trong miệng.
Tôi có thể tưởng tượng rằng khi về nhà, Mẹ của cô bé sẽ hỏi, như là “Sao, hôm nay ở trường có gì vui không con?” và cô sẽ đáp “Ồ, cũng bình thường thôi mẹ.” Và Mẹ cô sẽ hỏi, “Con có thêm bạn mới không?” “Có chứ mẹ, nhiều lắm.”
    Có những buổi sáng tôi đi ngang thấy cô bé đứng loanh quanh trước sân nhà mình, như sợ không muốn rời xa. Và rồi một ngày gia đình cô bé dọn đi. Chuyện chỉ vậy thôi. Không có gì bi đát, cũng không có gì là to tát cả.  Một hôm cô bé có mặt, rồi một hôm cô vắng mặt.  Câu chuyện chấm dứt.
    Nhưng tại sao, đến bây giờ tôi vẫn còn hối tiếc điều ấy? Tại sao, bốn mươi năm sau, tôi vẫn còn nghĩ đến nó? So với những đứa trẻ khác trong trường, thì thật ra tôi còn rất tốt với cô bé nữa. Tôi không bao giờ nói lời gì không đẹp với cô ta. Sự thật thì có lúc tôi còn bênh vực cô ấy nữa. Nhưng dù vậy, nó vẫn khiến tôi bức rức.
    Và đây là một điều mà tôi biết chắc là sự thật, nghe thì có vẽ hơi sáo rỗng, nhưng tôi không biết nói cách nào khác hơn. Điều mà tôi hối tiếc nhất trong cuộc đời mình là không biểu lộ lòng tốt, sự tử tế.  What I regret most in my life are failures of kindness.
    Những giây phút mà khi có một người nào đó ngay trước mặt tôi, đau buồn, và tôi chỉ đáp ứng môt cách… vừa đủ. Dè dặt. Kín đáo. Nếu như ta nhìn từ phía bên kia, thì ai trong cuộc đời ta, mà mình cảm thấy quý mến, và ấm áp mỗi khi nghĩ đến? Tôi đoan chắc rằng họ là những người đã có lòng tốt, và tử tế nhất đối với ta.
    Có lẽ nói thì dễ nhưng thực hiện thì chắc chắn là rất khó, nhưng tôi vẫn cho rằng mục đích của cuộc đời là: cố gắng sống cho tử tế hơn, try to be kinder.
Tại sao chúng ta không thể tử tế hơn?
Nhưng tại sao chúng ta không sống sao cho tử tế hơn, có lòng tốt hơn? Vấn đề là gì?  Theo tôi thì lý do là như vầy:
    Mỗi chúng ta được sanh ra và gắn liền với một số những quan niệm sai lầm.  Đó là:
1.     Ta là trung tâm của vũ trụ.  Chỉ những gì có liên quan đến cá nhân ta mới là quan trọng nhất, hay ho nhất, mà thật ra chỉ có những điều ấy thôi.
2.     Ta hoàn toàn tách biệt với mọi hiện hữu chung quanh mình.
3.     Ta là thường hằng, là mãi mãi. Lẽ dĩ nhiên cái chết là một sự thật, nhưng cho người khác kìa, chứ không bao giờ sẽ là cho mình.
    Thật ra thì chúng ta không thật sự tin vào những điều ấy, vì lý trí chúng ta khôn ngoan hơn thế. Nhưng chúng ta bị sai xử bởi cá tánh bẩm sinh của mình, và ta tin vào những điều ấy qua bản năng sinh tồn, ta sống theo chúng. Và chúng quyết định cho cách hành xử của mình đối với người chung quanh. Măc dù tận trong tim, chúng ta muốn mình bớt ích kỷ, biết tiếp xúc trọn vẹn với những gì đang xảy ra trong giờ phút này, với một tấm lòng thương yêu và rộng mở hơn.
Làm sao để mình sống tử tế hơn?
Nhưng làm sao để ta có thể thực hiện được điều này? Làm sao chúng ta có thể trở nên rộng mở hơn, biết thương yêu hơn, bớt ích kỷ hơn, biết sống trong hiện tại hơn…?
    Tôi muốn nói là chúng ta có thể làm được. Có phương cách. Thật ra, tôi nghĩ là các bạn cũng đã biết rồi, vì trong cuộc đời có những lúc bạn cảm thấy tử tế một cách dễ dàng và cũng có những lúc thấy rất là khó khăn. Và bạn cũng biết điều gì khiến bạn nghiêng về phía lòng tử tế, và tránh xa phía bên kia. Giáo dục là một điều kiện tốt, hòa mình vào một tác phẩm nghệ thuật cũng là điều tốt, cầu nguyện là tốt, thiền là tốt, trao đổi thành thật với một người bạn thân, hoặc theo một truyền thống tâm linh nào đó cũng tốt.  Bạn hãy nhớ rằng, đã có biết bao nhiêu người rất thông minh trước ta, họ cũng đã từng đặt câu hỏi đó và để lại cho chúng ta những câu trả lời.
    Bởi vì lòng tốt, sự tử tế, xét ra cũng là khó – nó bắt đầu bằng những cầu vồng sắc mầu và các chú chó con dễ thương, và rồi mở rộng ra để bao trùm hết tất cả.
   Có một điều thuận lợi này là có những “lòng tử tế” sẽ xảy ra một cách rất tự nhiên, theo với thời gian. Mà có lẽ đó cũng là kết quả của sự từng trải.
    Khi càng có tuổi, ta sẽ càng nhận thấy được rằng sự ích kỷ không có một lợi ích nào, mà thật ra nó cũng rất là vô lý. Vì ta có những người ta thương, và điều ấy đi ngược lại cái trung tâm vũ trụ của mình. Cũng có những lúc ta bị cuộc đời chà đạp, và có người đến bênh vực ta, giúp đở ta. Và ta học được rằng chúng ta không bao giờ là riêng rẽ, mà cũng không hề muốn như vậy. Chúng ta thấy những người thân thương và gần gũi với mình rơi rụng theo thời gian, và dần dần ta cũng biết rằng chính mình rồi cũng sẽ rơi rụng (nhưng lẽ dĩ nhiên là cũng còn lâu lắm). Phần lớn người ta, khi về già, sẽ trở nên bớt ích kỷ và biết thương yêu hơn. Tôi nghĩ điều đó là sự thật. Một thi hào lớn của Syracuse, Hayden Carruth, viết trong một bài thơ vào cuối đời mình rằng “chỉ có Tình Thương, bây giờ
Lời khuyên của tôi cho bạn
Tôi có lời tiên đoán này, và cũng là một lời cầu chúc chân thành gửi đến tất cả các bạn: khi bạn có tuổi hơn, cái Tôi của bạn sẽ dần nhỏ lại đi và bạn sẽ lớn lên hơn trong tình thương. CÁI TÔI sẽ dần dà được thay thế bằng TÌNH THƯƠNG. Nếu như bạn có con, đó sẽ là một giây phút lớn lao trong tiến trình tự làm phai mờ đi cái Tôi của mình. Bạn không còn quan tâm về những gì xảy đến cho TÔI, miễn là con mình được lợi lạc. Đó cũng là lý do mà cha mẹ các bạn rất là hảnh diện và vui sướng hôm nay. Một trong những giấc mơ yêu dấu nhất của họ đã trở thành sự thật.  Tôi cũng xin chúc mừng tất cả các bạn.
    Bây giờ là lời khuyên của tôi. Vì theo tôi, cuộc đời của các bạn sẽ là một tiến trình dần dà trở nên tử tế hơn và biết thương yêu hơn: vậy thì hãy mau lên. Xúc tiến nhanh lên. Bắt đầu ngay từ bây giờ đi. Trong mỗi chúng ta có một sự lầm lẫn này, thật ra nó cũng là một căn bệnh, đó là: lòng ích kỷ. Nhưng nó có thuốc chữa. Bạn hãy là một bệnh nhân tốt và chủ động, hãy tự tìm cho mình những liều thuốc hiệu nghiệm nhất để tự chữa lấy cho suốt cuộc đời.
    Hãy thực hiện hết những gì bạn mơ ước – du lịch, làm giàu, thành đạt, có sự nghiệp, danh vọng, cải cách, lãnh đạo, lập gia đình, gây dựng tài sản rồi mất hết, bơi trần truồng trên sông (nhưng nhớ thử trước xem có phân khỉ không nhé) – nhưng bao giờ ta cũng ngã về hướng của lòng tử tế.  Hãy làm những việc hướng về phía rộng mở, và tránh những điều khiến ta trở thành nhỏ nhen, và suy giảm mình xuống.
Trong ta có một phần trong sáng, nó hiện hữu bên ngoài cá tính của mình, và lúc nào cũng ngời sáng. Nó tỏa sáng như là của Shakespeare, sáng như là Gandhi, sáng như là của Mother Teresa.  Hãy dẹp bỏ hết những gì ngăn ngại, khiến ta tách biệt với sự trong sáng ấy. Hãy tin rằng nó hiện hữu, hãy tiếp xúc với nó để hiểu rõ nó hơn, nuôi dưỡng nó, và mang ra chia sẻ với mọi người chung quanh.
    Và một ngày nào đó, trong 80 năm nữa, khi các bạn được 100 tuổi, và tôi là 134 tuổi, chúng ta ai cũng là những người quá tử tế và đáng yêu, đến mức không chịu nỗi, hãy nhắn cho tôi một lời.  Cho tôi biết cuộc đời của bạn như thế nào. Tôi hy vọng bạn sẽ nói rằng: Rất tuyệt vời.
   Tôi chúc mừng các bạn trong ngày lễ ra trường. Tôi chúc các bạn mọi điều an vui và may mắn trong cuộc đời, và một mùa hè thật đẹp.
nguyễn duy nhiên

free hit counter

hạnh phúc đơn sơ

Tôi đứng ngoài hiên cốc, nhìn xuống phía dưới kia là một thung lũng rộng, mênh mông đất trời.  Xa xa là những cánh đồng cỏ xanh vàng trải dài tít đến tận bìa rừng.  Sáng nay trời không có sương mù, tôi có thể nhìn được những làn mây trắng mỏng vướng ngang các ngọn đồi chập chùng ở cuối chân trời.  Đứng đây nhìn xuống, tôi thấy một không gian thênh thang xanh mát.  Xa xa, có một xóm nhà vách đá, mái ngói đỏ nằm xinh xắn giữa một cánh đồng cỏ ngút ngàn.
Ngoài hiên cốc mây
Ngôi cốc nhỏ nằm trên một dốc đồi, xây bằng gỗ, nhỏ nhắn, giản dị. Cuộc sống ở nơi này đơn sơ như những đóa hoa cỏ vàng, tím mà tôi thường gặp trên con đường đi mỗi sáng.  Tuy đơn sơ nhưng chúng chứa đựng đầy đủ sự tươi mát của thiên nhiên, như giọt nắng, hạt sương của buổi sớm mai.
Tiếp xúc với thiên nhiên thường mang lại cho tâm hồn ta một sự nhẹ nhàng, thư thái. Trong cuộc sống bận rộn ở thành phố, mỗi ngày đi từ nhà, ra xe, đến sở làm, chúng ta chỉ có dịp tiếp xúc với những con đường trải nhựa, những bãi đậu xe xi-măng, hay những tầng cao ốc che khuất bầu trời…  Chúng ta ít khi có dịp nào đi trên những con đường đất nhỏ giữa rừng cây và suối nước, hay leo lên những con đồi cỏ, nghe tiếng chim hót trong sương sớm, hay cùng đứng yên với nhau nhìn một mặt trời đỏ hoàng hôn. Không làm gì hết, nhưng tôi không hề cảm thấy lãng phí thời gian.
    Sống ở đây tôi thấy mình thật gần gũi với những cọng cỏ và cánh hoa rừng.  Cạnh chiếc giường nhỏ của tôi, được ghép lại bằng vài miếng ván dài, bên ngoài cửa sổ có một con ong bầu màu đen làm tổ, có những buổi sáng tôi thấy mình dậy sớm hơn nó.  Những sáng tinh mơ trên đường xuống thiền đường, tôi đi ngang qua một bụi cây biết hót, rộn rã tiếng chim.
Xa cuộc đời nhưng gần sự sống
Ở miền này có rừng cây xanh mát, có những đồng cỏ mênh mông, có con đường nhỏ uốn quanh co khuất sau những rừng cây xanh và những ao nước nhỏ in hình bóng chiếc cầu đá.  Sự bình dị ở nơi đây cũng đã làm thay đổi phần nào quan niệm của tôi đối với sự sống.  Tôi hiểu được rằng, cuộc sống của mình không cần có nhiều nhu cầu như tôi vẫn tưởng. 
    Những ngày ở đây, đồ dùng hằng ngày của tôi gồm có một quyển tập viết, hai cây bút chì và mực, một chai nước lọc và dăm ba bộ quần áo. Nếu mình không biết đủ thì có lẽ mình sẽ không bao giờ cảm thấy là đủ cả.  Một lối sống đơn sơ giúp cho tôi cảm thấy gần gũi hơn với hiện hữu chung quanh.  Những khi đi một mình trên con đường cạnh làng, tôi nhìn thấy được giọt nắng thủy tinh trong một hạt sương, một cánh đồng hoa dại bồng bềnh trong gió, nghe tiếng suối chảy róc rách pha lê trong một khu rừng bên cạnh. 
Mỗi sáng chúng tôi đi với nhau trên một con đường mòn cạnh một bờ nước, qua những khu rừng xanh lá, mà chẳng dẫn chúng tôi đến một nơi nào hết.  Trong cuộc sống thường ngày, tôi đã quen đi từ nơi này đến một nơi kia bằng những phương tiện nào hữu hiệu nhất, nhanh chóng nhất, nhằm mục đích tiết kiệm thì giờ.  Và chúng tôi tiết kiệm thì giờ để có thêm thời gian, nhưng rồi chỉ cảm thấy cuộc đời mình lại càng bận rộn hơn.
    Có một buổi chiều, trên con đường về làng, tôi dừng lại, ngồi theo dõi một con ốc sên chậm chạp bò từ phía bên đây đường sang bên kia, như là nó có cả một thời gian bất tận chứa đựng bên trong chiếc vỏ mỏng manh của nó, và sẵn sàng chia sẻ hết với tôi. Cuộc sống ở đây dạy cho tôi thấy được rằng giọt nắng, hạt sương, hoa cỏ dại, con ốc cũng cần thiết cho sự an lạc của tôi như bầu không khí chung quanh mình.  Và tôi cũng hiểu, sự sống này không cần phải vội vã như tôi vẫn tưởng.
Trăng sao thật sáng
Tôi đứng yên ngoài hiên, nhìn xuống phía chân trời xa, tôi thấy những ngọn đồi chập chùng lờ mờ trong mây.  Tôi nhớ một bài thơ của thi sĩ Nhật bản Nanao Sakaki, có tựa đề Kẻ khờ may mắn hạnh phúc, Happy Lucky Idiot.
  Nếu bạn có thì giờ để tán gẩu
  Hãy ngồi đọc sách
  Nếu bạn có thì giờ đọc sách
  Hãy tản bộ vào núi sâu, sa mạc và biển lớn
  Nếu bạn có thì giờ để tản bộ
  Hãy múa ca
  Mà nếu như bạn có thì giờ để múa ca
  Thì hãy ngồi yên đi,
  này bạn, một người khờ may mắn và hạnh phúc.
Nanao Sakaki
    Ngoài hiên có treo một chiếc võng nhìn xuống phía dưới đồi. Trưa nay trời có gió nhẹ, tôi muốn được lên đấy nằm ngủ một giấc. Chiều nay tôi sẽ pha một ấm trà nóng, ra đây ngồi yên. Ở miền quê trời có trăng sao thật sáng.
nguyễn duy nhiên
free hit counter

sống với từ tâm

Có một anh chàng rất yêu nghệ thuật, nhất là tranh vẽ.  Một ngày nọ anh đứng trên một bờ đá, nhìn xuống phía dưới là bãi biển cát trắng.  Xa xa, anh thấy có một người đàn ông đang cắm cúi vẽ một bức tranh trên cát.  Người ấy vẽ hình của một gương mặt, nhưng với một cái nhìn lập thể, như là nó được nhìn dưới nhiều góc cạnh khác nhau, cùng một lúc.  Giống như là tranh vẽ của Picasso! 
Nghĩ đến đó, anh ta cố gắng nhìn kỹ lại người hoạ sĩ đang vẽ.  Tim anh như ngừng đập, người ấy chính là nhà danh họa Picasso.  Mỗi ngày anh vẫn thường đi dạo trên lối đi này, và anh biết chỉ vài giờ nữa thôi, thuỷ triều sẽ dâng lên, và bức tranh kia của Picasso sẽ bị sóng cuốn xoá tan đi.  Anh phải làm gì bây giờ đây?  Anh biết mình phải bảo vệ bức tranh vô giá trên cát ấy, nhưng bằng cách nào đây?
    Anh đâu thể ngăn được nước thuỷ triều đang lên!  Anh cũng đâu có thì giờ để xây một bức tường bảo vệ nó!  Hay là anh chạy về nhà, lấy một chiếc máy ảnh để chụp lại bức tranh ấy, nhưng rồi nó cũng chỉ là một phóng ảnh của bức tranh nguyên thuỷ mà thôi.  Mà cho dù anh có làm việc ấy đi chăng nữa, chưa chắc gì khi anh trở lại, bức tranh ấy vẫn chưa bị sóng cuốn trôi đi. 
    Hay là việc duy nhất mà anh có thể làm bây giờ, là ngắm nhìn bức tranh có một không hai đó, thưởng thức cái hay và đẹp của nó, cho đến khi nào con nước đến mang nó đi.  Đứng yên đó, anh không biết mình nên mừng vui hay buồn tiếc.
    Mà bạn nghĩ sao, anh ta nên mừng vui hay tiếc nuối?  Thật ra thì chúng ta cũng đâu có khác gì mấy với anh chàng ấy đâu bạn nhỉ!  Trong một ngày cuối năm, ngồi trong góc phòng nhỏ, tôi cũng đang nhìn ngắm một bức tranh đẹp, với ý thức rất rõ rằng thuỷ triều đang lên, và tất cả rồi cũng chỉ là còn lại trong ký ức! 
    Trong cuộc sống, chúng ta cũng đã từng đối diện với những hoàn cảnh như anh chàng ấy, có biết bao nhiêu những hình ảnh mà ta muốn lưu giữ mãi, và cũng có biết bao nhiêu những phiền muộn, mà ta cứ tưởng rằng chúng sẽ không bao giờ đổi thay.  Nhưng tất cả rồi cũng chỉ là phù du thôi, cho dù đó là một hạnh phúc hay khổ đau.
Tôi nghe kể về Aldous Huxley, ông  một nhà văn và cũng là một triết gia người Anh rất nổi tiếng của thế kỷ 20.  Thời gian ngắn trước khi ông mất, có người phỏng vấn và hỏi ông rằng, ông đã học được gì từ cuộc sống của mình, từ những vị thầy, và các đạo sư mà ông đã có dịp tiếp xúc?  Ông thinh lặng một hồi rồi đáp, "Tất cả chỉ là như vầy 'Learning to be kind’! Ta hãy tập sống làm sao để mình trở nên dễ thương hơn, có từ tâm hơn, biết đối xử với nhau bằng tình người hơn.
    Trời đất vào cuối năm và cũng là một bắt đầu cho năm mới.  Chúng ta cũng như anh chàng trong câu truyện bức tranh trên cát của Picasso, đối diện với một cuộc sống đầy những đổi thay, có cố nắm bắt hay tránh né thì cũng chỉ mang lại cho mình thêm những muộn phiền không cần thiết.
    Cuộc đời này rồi vẫn sẽ tiếp tục có những nắng mưa, những ngày họp mặt, những buổi chia tay, những ngày lễ hội đông vui, hay những đêm dài lo âu, và cũng có những bất ngờ mà ta không bao giờ đoán trước được…  
    Nhưng giữa những biến đổi ấy bao giờ cũng có một cái gì rất chân thật và sẽ tồn tại mãi, đó là một tình thương phải không bạn!
Trích trong Một hạnh phúc không đổi thay- nguyễn duy nhiên.

free hit counter


Living with Kindness
There was a young man who was very passionate about arts, especially paintings.  One day as he was standing on a cliff, below was a white beach, he saw a man painting on the sand.  He was painting a face but with a Cubist concept, as if it could be viewed from many angles at the same time.  It was just like Picasso's painting!
The young man tried to get a closer look of the artist.  His heart skipped a beat. That was indeed the famous Picasso! Everyday the young man strolled in this area, and he knew that only in a few hours the tide would come in, and the waves would wash away Picasso's painting.  What could he do?  He knew that he had to save the priceless painting on the sand, but how?
    He could not stop the rising tide.  He did not have time to build a wall to protect it.  Or perhaps he should run home, get the camera, and take a picture of the painting.  But then it would be only a copy of the original.  And even if he decided to do so, nothing could guarantee that the waves wouldn't have washed away the piece of art.
    The only thing he could do at the moment was to look at the unique masterpiece, to enjoy its aesthetic until the waves take it away.  Standing there motionlessly, the young man didn't know whether he should be happy or to grieve.
    What do you think?  Should the young man be sad or happy?  The truth is we are not much different from him.  On these last days of the year, sitting in the small room, I am also looking at a beautiful painting, aware that the tide is coming in, and that everything will fade into memory.
     In life, we have run into many similar situations like the young man's - so many images that we've tried to hold onto, and so many sad moments that we've thought would never change. But then everything is ephemeral, whether it's happiness or sorrow.
Aldous Huxley was a famous English writer and philosopher in the 20th century. A short time before his death, he had an interview, and was asked what he'd learned from his life, from the spiritual people and monks, whom he'd met.  The man thought for a while and replied, "All is just this, 'Learning to be kind'!"  We should learn to become nicer, kinder, and to treat one another with more humanity.
    The year is approaching to its end, which also means a new year is coming.  Like the young man in the story, we are facing endless changes in life; trying to hold onto or avoid them only causes more unnecessary sufferings.
    Life continues to go on with rainy and sunny days, meetings and separations, celebrations and long nights of worries, and surprises that we cannot foresee.  But among these changes always exists something very genuine and everlasting - It is love.
Translated into English
by nguyễn hồ kim ngân

Bài thử thách cuối cùng
Cậu bé Ragu muốn được trở thành một tu sĩ.  Vị thầy bảo anh phải hoàn tất một thử thách sau cùng trước khi cho anh được xuất gia.
Anh phải đi đến một ngọn núi xa ở phía bắc, đường đi rất cheo leo, nơi đó có một cây cổ thụ chỉ có một trái duy nhất và rất hiếm quý.  Vị thầy dặn khi đến đó, anh phải kiên nhẫn ngồi chờ dưới gốc cây, nhiều ngày đêm, và chờ cho đến khi nào trái quý ấy rụng xuống, hãy lấy mang về cho ông…


The last test from Phap Than on Vimeo.
free hit counter

điều nghịch lý của cuộc sống

Có câu truyện về một người cưỡi một con ngựa đang phi như bay trên đường.  Khi anh và con ngựa chạy ngang qua một khu phố, có vài người đứng bên đường thấy vậy gọi với theo, "Anh kia có việc gì phải đi đâu mà vội vã thế?"  Anh ta ngoái đầu lại và nói lớn, "Tôi cũng không biết nữa, hỏi con ngựa kìa!"  Sự tiến bộ trong xả hội của chúng ta ngày nay cũng được ví giống như con ngựa trong câu truyện ấy, chúng ta đang phi như bay nhưng có biết mình đang đi về đâu chăng?
Theo tôi nghĩ thì những phát minh, sáng tạo mới của khoa học giúp cho cuộc đời bớt đi những tật bệnh, làm vơi bớt khổ đau là một điều rất tuyệt vời và vô cùng quý báu cho nhân loại.  Nhưng chúng ta cũng đừng quên đi những nguyên nhân sâu xa của khổ đau.
    Nếu như những “tiến bộ” ấy lại vô tình khiến ta tách rời xa sự tốt lành tự nhiên, thì ta cũng cần nên phải thận trọng.  Ông Bob Moorehead, một tiến sĩ về thần học ở Hoa kỳ có những nhận xét như sau, về những điều nghịch lý của thời đại ngày nay,
 “Điều nghịch lý của thời đại ngày nay là chúng ta có những toà nhà cao hơn nhưng sự kiên nhẫn lại ngắn hơn, ta có những xa lộ rộng lớn hơn nhưng cái nhìn lại nhỏ hẹp hơn. Chúng ta tiêu xài nhiều hơn nhưng có được ít hơn, mua sắm nhiều hơn nhưng thưởng thức lại kém hơn. Ta có căn nhà to rộng hơn nhưng gia đình nhỏ bé hơn; có nhiều tiện nghi hơn nhưng thời giờ ít ỏi hơn. Chúng ta có nhiều bằng cấp hơn nhưng hiểu biết lại giảm đi, ta dư thừa kiến thức nhưng lại thiếu sự xét suy; ta có thêm nhiều nhà chuyên môn nhưng cũng thêm biết bao nhiêu là vấn đề, có thêm thuốc men nhưng sự lành mạnh lại càng sụt giảm.
    Thời đại ngày nay chúng ta uống rượu và hút thuốc quá nhiều, tiêu pha không tiếc nuối, thiếu vắng tiếng cười, lái xe quá nhanh, nóng giận rất dễ, thức rất khuya, dậy mệt mỏi, đọc sách rất ít, xem ti vi quá nhiều, và hiếm khi ta biết ngồi lại trong tĩnh lặng! Tài sản của ta tăng lên gấp bội phần, nhưng giá trị chúng ta cũng sụt giảm đi. Chúng ta nói quá nhiều, thương yêu quá ít, và thù ghét thì lại quá thường.
    Chúng ta biết cách kiếm sống, nhưng không mấy ai biết sống. Chúng ta cộng thêm năm tháng vào đời mình, nhưng chỉ là năm tháng mà thôi. Chúng ta đã lên đến mặt trăng và trở về trái đất, nhưng rất khó bước qua bên kia đường để chào người hàng xóm mới. Ta chinh phục được thế giới bên ngoài nhưng không biết gì về thế giới bên trong. Chúng ta đã làm được rất nhiều việc lớn lao, nhưng rất ít việc tốt lành.
Chúng ta làm trong sạch không khí chung quanh, nhưng lại làm ô nhiễm tâm hồn mình. Chúng ta chia cắt được một hạt nguyên tử, nhưng chưa phá được thành kiến của chính mình. Chúng ta chia sẻ nhiều hơn, nhưng học được ít hơn. Chúng ta có nhiều dự án hơn, nhưng hoàn tất ít hơn. Chúng ta biết cách làm việc nhanh chóng, nhưng không biết cách đợi chờ; có nhiều người quen, nhưng ít ai là bè bạn. Chúng ta thiết kế thêm nhiều máy điện toán, chứa thêm nhiều dữ kiện, in ra thật nhiều tài liệu, nhưng sự truyền thông giữa con người mỗi ngày lại càng ít đi.
    Ngày nay là thời đại của mì ăn liền, tiêu hoá chậm, con người to lớn nhưng chí khí rất nhỏ, lợi nhuận thì rất sâu mà tình người thì rất cạn.  Thời đại của hòa bình thế giới, mà nội chiến trong gia đình.
    Đây là thời đại của gia đình với hai đầu lương nhưng trăm ngàn ly dị, nhà cửa khang trang nhưng hạnh phúc đổ vỡ. Đây là thời đại của những chuyến đi ngắn vội vàng, đồ xài chỉ một lần, đạo đức vứt bỏ, và những viên thuốc giải quyết cho mọi vấn đề, từ hưng phấn, đến lắng dịu, đến cái chết.
    Đây là thời đại của những mặt hàng trưng bày ngoài cửa tiệm thì rất nhiều, nhưng trong nhà kho lại trống không. Đây là thời đại mà công nghệ có thể mang lá thư này đến thẳng với bạn và bạn cũng hoàn toàn tự do để chọn đọc nó hay xoá bỏ đi...
    Nhưng xin bạn hãy nhớ bỏ thì giờ ra với người thương, vì họ sẽ không có mặt với ta mãi mãi. Hãy nhớ chọn những lời dễ thương với những ai đang ngước nhìn bạn nhiều ngưỡng phục, vì cô hay cậu bé đó rồi cũng sẽ lớn lên và rời xa ta.
    Hãy nhớ ôm chặt người gần bên, vì đó là một món quà vô giá mà ta có thể ban tặng cho người khác, khi nó được xuất phát từ đáy tim mình, mà không tốn một xu nào.
    Hãy nhớ nói lời thương yêu với những người thân yêu, và phải hết sức thật lòng mình. Một nụ hôn, một vòng tay ôm, sẽ chữa lành hết mọi vết thương khi nó phát xuất từ chính con tim.
    Hãy nhớ nắm tay nhau và trân quý phút giây này, vì biết rằng tất cả sẽ không ở với ta mãi mãi. Hãy có thì giờ để thương nhau, để lắng nghe nhau, và nhất là hãy chia sẻ với nhau những ý tưởng đẹp nhất trong tâm mình.
    Và nhất là bạn hãy luôn nhớ rằng, cuộc sống không phải được đo lường bằng con số hơi thở của mình, mà bằng những giây phút kỳ diệu trong cuộc đời đã mang hơi thở ấy bay cao.”
Trích trong Nói Với Người Bạn Tu Học - nguyễn duy nhiên

free hit counter

Có hay không có một cái Tôi?

Đức Phật thường rất thận trọng mỗi khi ngài trả lời cho ai một điều gì, phương cách trả lời của Phật là làm sao giúp cho người nghe được giác ngộ.
Có những câu hỏi Phật trả lời chung cho tất cả, nếu đó là một vấn đề phổ quát có thể áp dụng cho mọi người.  Có những câu Phật trả lời bằng cách phân tích, định nghĩa những danh tự rõ ràng, trước khi Ngài giải thích.  Cũng có những trường hợp Phật giải đáp bằng cách đặt câu hỏi ngược lại, để làm sáng tỏ vấn đề trong tâm của người hỏi.
   Và nếu như Phật thấy câu hỏi nêu ra chỉ tạo thêm sự vướng mắc, làm trở ngại cho sự tu tập của người nghe, thì Phật thinh lặng và không trả lời.
Tháo gở chứ không trói buộc thêm
Một trong những đức tính về giáo pháp của Phật là thiết thực hiện tại. Nó có nghĩa là những câu trả lời, hay lời dạy của Phật, đều có thể chứng nghiệm được ngay trong bây giờ và ở đây, chứ đó không phải là một khái niệm hay lý thuyết mà ta cần phải lý luận hoặc tìm hiểu xa xôi. Những lời Phật dạy thường có một mục đích là giúp cho người nghe tháo gở một cái gì đó, còn đang bị vướng mắc, bằng cách giúp họ quay trở lại để tiếp xúc với thực tại, có mặt trọn vẹn với những gì đang xảy ra.
    Nhưng nhiều khi trên con đường tu học, chúng ta lại vô tình biến những lời dạy cụ thể ấy trở thành một khái niệm, để rồi lý luận, tìm kiếm một sự giải thích nào đó bên ngoài. Thay vì buông bỏ, ta lại vô tình trói buộc thêm vào bằng những sở tri, những ý niệm không cần thiết, mà đôi khi lại còn làm ngăn ngại cho việc chuyển hóa những khó khăn của mình.
Giáo lý không phải là ý niệm
Và thật ra, những giáo lý sâu sắc về vô ngã, vô thường, hay tánh không, cũng chỉ có một mục đích duy nhất ấy thôi, giúp ta tháo gở bớt đi những dính mắc của mình, chứ chúng không phải là những ý niệm để ta suy luận hay tìm hiểu.
    Có lần thầy Thanissaro Bhikkhu nói về giáo lý vô ngã (not-self). Thầy đặt ra vấn đề là, đức Phật có bao giờ nói rằng chúng ta không có một cái tôi chăng?  Theo Thầy Thanissaro thì thật ra Phật không hề xác định hay phủ nhận rằng chúng ta có hay không có một cái tôi.  Vì vô ngã không phải là một ý niệm để ta tìm hiểu, suy đoán hay tranh luận, mà đó là một phương tiện, một công cụ giúp ta tháo gở ra những dính mắc để chuyển hóa khổ đau.
    Trên con đường tu học, chúng ta đừng quên tính cách cụ thể của lời Phật dạy, mà có thể vô tình biến chúng trở thành những sở tri, những trói buộc mới khác, bằng sự suy luận hay lời giải thích có giới hạn của mình.  Xin gửi bạn những chia sẻ của Thầy Thanissaro về vấn đề có hay không có một cái tôi.
“Ta cũng chưa bao giờ nói như thế.”
“Khi đạo sĩ Vacchagotta hỏi thẳng đức Phật rằng có một cái tôi hay không, is there a self, Phật im lặng và không trả lời.  Sự thinh lặng ấy của Phật có nghĩa là không có một câu trả lời nào giúp ích được cho người hỏi.  Và sau này Phật có giải thích cho Annanda rằng, nếu như Ngài có trả lời là có hay không gì đi chăng nữa, cũng chỉ khiến cho người hỏi bị kẹt vào hai thái cực của một cái thấy sai lầm mà thôi (Samyutta Nikaya 44.10).
    Có người cho rằng, sở dĩ đức Phật không trả lời với Vacchagotta rằng “không có một cái tôi”, là vì anh ta cũng sẽ không thể nào hiểu được. Nhưng thật ra trong kinh, đức Phật cũng đã khuyên các thầy hãy tránh tranh luận về những vấn đề như là “Tôi là ai” “Tôi có hiện hữu không?”, vì chúng sẽ dẫn đến những câu trả lời như là “Tôi có tự ngã” và “Tôi không có tự ngã”, “I have a self” and “I have no self”, và cả hai đều là một cái thấy sai lầm, cái thấy trói buộc và chúng là những hý luận vô ích (Majjhima Nikaya 2), chỉ làm trở ngại và khiến cho ta không thấy được sự thật mà thôi.
Bắt đầu từ những sự tranh luận
Nhưng nếu thế thì tại sao ngày nay chúng ta lại thường gán cho đức Phật đã dạy rằng, không có một tự ngã, there is no self?  
    Tôi nghĩ có lẽ vấn đề phát xuất từ một nền văn hóa ưa chuộng tranh luận của Ấn độ.  Ngày xưa các giáo sĩ thường hay tổ chức những cuộc tranh luận công cộng về các vấn đề “nóng bỏng”, với mục đích thu hút tín đồ, và tìm sự ủng hộ của các bậc vua chúa. Và đức Phật thì luôn nhắc nhở các đệ tử mình đừng bao giờ tham dự vào những cuộc tranh luận này (Sutta Nipata 4.8), vì trong những cuộc tranh luận ấy ta không thể nào được phép im lặng.
    Thế hệ sau thời đức Phật, các thầy vì bị vướng vào những sự tranh luận này với các trường phái khác, nên phải đặt ra một câu trả lời nhất định cho câu hỏi về việc có hay không có một cái tôi.  Luận Sự (Kathavatthu)  một bộ luận đầu tiên mà chúng ta biết, có đề cập đến câu trả lời “không” cho vấn đề tự ngã này. Và về sau, những tác phẩm lớn khác như là Cuộc đời đức Phật (Buddha Charita)  Mi Tiên Vấn đáp, (Milinda Panha), được sáng tác vào thế kỷ thứ nhất sau Tây lịch, đã đặt cái “không” này vào tâm điểm giáo lý của đức Phật.
    Và ngày nay, chúng ta lại còn cộng thêm vào những suy luận riêng của mình để trả lời cho câu hỏi ấy, ví dụ như là mặc dù tuy ta không có một cái tôi riêng biệt, nhưng ta có một cái tôi vũ trụ rộng lớn (a cosmic self). Nhưng thật ra, đây lại là một quan niệm mà đức Phật hoàn toàn bác bỏ và chê trách trong bài kinh Ví dụ về người bắt rắn (Alagaddupama Sutta).
Một công cụ giúp cho sự giải thoát
Không có một cái tôi” không phải là lời dạy của Phật. Nhưng sở dĩ nó vẫn còn tồn tại đến hôm nay là vì lời tuyên bố ấy cũng tương tợ với giáo lý vô ngã, anatta, (not-self). 
    Vô ngã là một trong những công cụ, phương tiện, đức Phật dùng để giúp ta buông bỏ những dính mắc của mình. Vì mặc dù đức Phật không hề xác định hay phủ nhận về sự có mặt của một cái tôi, nhưng Ngài có nói đến cái tiến trình mà tâm ta tạo nên cái cảm nhận về một cái ta ảo tưởng, khi nó đeo đuổi chạy theo những tham ái.
    Nói một cách khác, đức Phật chỉ chú trọng về cái nghiệp quả tạo nên từ sự thành hình của một cái tôi ảo tưởng ấy. Vì sự tham ái, nắm bắt mới chính là nguyên nhân của khổ đau. Và cũng vì trong bất cứ một cảm nhận nào của một cái tôi cũng có sự nắm bắt, nên Phật khuyên chúng ta sử dụng ý niệm vô ngã như là một phương cách để tháo gỡ ra sự dính mắc ấy.
    Mỗi khi ta thấy mình bị gắn liền vào một cái gì đó khổ đau và biến đổi, bạn hãy tự nhắc nhở mình rằng nó là vô ngã: và nó không đáng để cho ta bám víu, không đáng cho ta nhận đó là mình (Samyutta Nikaya 22.59).  Điều ấy sẽ giúp ta buông bỏ. Và khi ta thực hiện điều ấy một cách trọn vẹn, nó có thể dẫn ta đến sự giải thoát.
Vô ngã là giáo lý về sự buông bỏ
Hiểu như vậy thì ta thấy rõ rằng, giáo lý vô ngã (not-self) là một câu trả lời – nhưng không phải cho câu hỏi về có một cái tôi hay không có một cái tôi.  Nhưng cho một câu hỏi mà đức Phật cho rằng trọng yếu nhất trên con đường tu tập: “Những việc nào tôi làm sẽ mang đến một lợi ích và hạnh phúc lâu dài?” (Majjhima Nikaya 135).  Và ta sẽ tìm thấy một hạnh phúc chân thật lâu dài bằng sự buông bỏ.
    Trên con đường tu tập, chúng ta áp dụng ý niệm về vô ngã đối với những gì đang lôi kéo ta đi lạc lối, để biết quay trở lại. Nhưng nếu như ta không còn bị vướng mắc nữa, thì ta cũng đâu cần đến ý niệm về ngã (self) hay vô ngã (not-self) nữa làm gì?  Vì câu hỏi ấy không hề cần thiết, khi ta đã hoàn toàn giải thoát và có được hạnh phúc thật sự.
    Thật ra tin chấp vào không có một cái tôi cũng có thể là một trở ngại cho sự giải thoát. Như Phật có dạy rằng, quán chiếu về vô ngã có thể dẫn đến một cảm nhận về sự trống không (MN 106).  Và nếu như mục đích tu học của ta là để đi chối bỏ một cái tôi, thì ta có thể nhận lầm cái cảm nhận về sự trống không ấy chính là sự giác ngộ, và cho rằng mình đã đi đến cuối đường. Nhưng Phật nhắc nhở ta rằng, trong sự trống không ấy vẫn có thể còn những sự dính mắc vi tế. Mà nếu như ta đã cho rằng mình đã đến nơi rồi, thì ta sẽ không còn nhìn thấy chúng nữa. Và nếu như không thấy được thì ta sẽ không thể nào buông bỏ được.
    Vì vậy cho nên, ta cần nên nhớ rõ giáo lý vô ngã là để giúp cho ta trả lời những câu hỏi nào, và không phải để giải thích cho vấn đề nào.  Hiểu được như vậy, ta sẽ thấy rõ ràng được sự khác biệt giữa thế nào là một sự giải thoát thật sự, và thế nào là vẫn còn bị trói buộc.”
nguyễn duy nhiên

free hit counter

làm người mới bắt đầu

Trong thời gian tu tập ở Ấn Ðộ, sự tu tập của tôi có khuynh hướng nhắm về một mục tiêu và sự thành đạt nào đó.  Mặc dầu công phu khá vất vả nhưng tôi tự cho là mình rất tiến bộ, và đang tiến bước đều đặn trên con đường đi đến giải thoát.
Khi tôi trở về Mỹ thăm nhà, lúc ấy quyển “Thiền tâm, sơ tâm (Zen Mind Beginner’s Mind) của thiền sư Shunryu Suzuki mới được xuất bản.  Khi đọc tựa đề ấy, tôi nghĩ: “Ồ, mình biết cuốn đó nói gì rồi.  Nó có nghĩa là khi mới tu thì ta chỉ có cái sơ tâm, cái tâm lúc ban đầu mà thôi.  Sau khi tu tập một thời gian, ta đạt được những kinh nghiệm siêu việt, cho đến một ngày ta thành tựu hoàn toàn, và ta có được cái gọi là thiền tâm.”
    Tôi không mua quyển sách ấy vì cho là mình không cần đến.  Vài tháng sau, khi tôi trở lại Ấn Ðộ, một người quen gởi tặng tôi quyển “Thiền tâm, sơ tâm” ấy.  Khi đọc xong, tôi mới biết là mình đã hoàn toàn hiểu sai trật hết.  Nó không phải là về vấn đề làm thăng hoa cái sơ tâmthấp bé của mình, để rồi một ngày ta có được một thiền tâm siêu việt phi thường.  Mà nếu có chăng, thì thật ra đó lại là chuyện hoàn toàn ngược lại.
    Sự tu tập là làm sao để ta có thể kinh nghiệm được những sự việc bình thường chung quanh mình một cách trọn vẹn, thay vì cứ chạy theo đuổi bắt những việc phi thường, viển vông và xa xôi.  Chính ngay trong cái tâm bình thường ấy mà ta có thể tìm thấy được Phật tâm, khi ta thôi không còn mong cầu một cái gì khác đặc biệt hơn nữa xảy ra.
Có mặt trọn vẹn với tâm bình thường của mình – không kỳ vọng, không so sánh – chính là sơ tâm.  Cũng giống như thiền sư Suzuki Roshi diễn tả, sự bao la và tự tại của một sơ tâm, tự nó đã là một sự thành tựu rồi:  “Trong một sơ tâm nhiều việc có thể xảy ra, nhưng trong tâm của một nhà chuyên môn thì chuyện ấy rất là hiếm.”
    Bây giờ tôi hiểu rằng, trên con đường tu học, làm một người mới bắt đầu là một điều rất may mắn.  Là một người mới bắt đầu có nghĩa là ta có một cái nhìn mới, trong sáng, biết cởi mở trước những kinh nghiệm và không dè dặt.  Nó có nghĩa là ta không bị ràng buộc bởi những thành kiến và ý niệm về việc gì sẽ xảy ra, việc gì nên xảy ra, việc gì phải xảy ra, và việc gì đáng xảy ra cho ta.
    Buông bỏ hết những ý niệm và mong cầu sẽ khiến cho sự tu tập của ta trở nên sinh động hơn, chứ không phải là trì trệ đi.  Hiểu được việc ấy, tôi tự nhủ: “Tôi chỉ là một người mới bắt đầu, và hy vọng sẽ tiếp tục mải mải được làm một người mới bắt đầu.”
Trích trong “Trái tim thiền tập” – nguyễn duy nhiên

free hit counter

Bốn sự thật về làm cha mẹ

Còn vài hôm nữa thôi là ngày đầu của mùa Xuân, vậy mà sáng nay thức dậy nhìn ra cửa thấy tuyết phủ dày, trắng xóa ngoài sân.  Khu rừng nhỏ cạnh nhà với những thân cây đen in trên nền trời xám, cành khô đan nhau phủ dày một lớp tuyết trắng.  Tôi pha một tách cà phê, ngồi bên chiếc bàn viết nhỏ có vài chậu cây xanh, cạnh cửa sổ, bên ngoài là tuyết trắng.
    Dở đọc lại những bài viết cũ.  Tình cờ đọc được một bài, không nhớ mình phỏng dịch từ một tạp chí Phật học nào, đã rất lâu.  Tác giả chia sẻ về Bốn Sự Thật Mầu Nhiệm (Tứ Diệu Đế), ứng dụng vào sự tu học cho những ai đang làm cha mẹ.  Bây giờ đọc lại, tôi vẫn thấy những điều này vẫn còn rất đúng, cho dù con chúng ta có trưởng thành đến đâu.
    Mà thật ra tôi nghĩ, những bài học này đâu phải chỉ riêng cho vấn đề làm cha mẹ, mà còn có thể ứng dụng cho bất cứ những vấn đề nào trong cuộc sống của chúng ta.  Xin chia sẻ với bạn, một bài học về thái độ trong sáng và bao dung khi tiếp xúc với thực tại.
1.         Làm cha mẹ sẽ bao gồm luôn cả những lo phiền
Sự Thật Mầu Nhiệm Thứ Nhất trong đạo Phật nói rằng cuộc đời này ít khi nào xảy ra đúng theo những mơ ước hay kỳ vọng của mình.  Là người cha hay người mẹ, chúng ta tiếp xúc với sự thật quan trọng này mỗi khi con mình la khóc, đánh mất đồ, bị bạn bè bỏ rơi, hay ngã bệnh…  Và mỗi khi những nỗi đau ấy trong ta khởi lên, ta thấy mình đóng kín lại, ta chối bỏ và chống cự.  Ta muốn xua đuổi chúng đi. 
    Có nhiều người mẹ nghĩ rằng, nếu mình là một người "mẹ tốt" thì con mình sẽ không bao giờ bị khó chịu hay khổ đau, nó sẽ không khóc, không gây gỗ, không bệnh hoạn… nó sẽ không bao giờ phải chịu đựng một vấn đề gì lớn lao hết.  Nhưng sự thật mầu nhiệm thứ nhất nhắc nhở chúng ta rằng, những đau đớn và khó khăn bao giờ cũng sẽ có mặt, chúng là một phần của cuộc sống, dù ta là già hay trẻ, giàu hay nghèo, và cho dù ta có thuộc hạng người có hết tất cả trong cuộc đời, hay là trắng tay.
2.         Khổ đau có mặt là vì chúng ta mong muốn cuộc đời này được khác đi.
Sự Thật Mầu Nhiệm Thứ Hai là về nguyên nhân của khổ đau.  Khổ đau sinh lên khi chúng ta có những mong muốn khác hơn với lại những gì mình đang có.  Và lẽ dĩ nhiên thường thì chúng ta lại ít khi nào bằng lòng với những gì mình đang có.  Con ta đang khóc la, ta muốn nó phải mỉm cười.  Con ta gây gổ, cãi bướng, ta muốn nó phải vui vẻ vâng lời và ngoan ngoãn, làm theo ý muốn của mình…
    Nhiều khi, những phương cách tạo dựng hạnh phúc của ta - bằng cách kiểm soát hay bắt buộc sự việc phải xảy ra đúng theo ý mình - lại chính là con đường đưa ta đến khổ đau.  Lẽ dĩ nhiên, chúng ta muốn có một không gian yên tĩnh, muốn có những người con ngoan, biết vâng lời, một căn nhà gọn ghẽ.  Nhưng giả sử như thực tại không phải là như vậy thì ta phải làm như thế nào đây?  Làm cách nào để chúng ta khôn khéo ứng xử đối với những thử thách ấy, với những bực dọc, lo âu, và đôi khi là đau đớn trong cuộc sống hằng ngày khi đối với con cái của mình?
   Tiếc thay, đôi khi chúng ta lại vô tình tạo thêm những khổ đau không cần thiết, khi bắt con mình phải khác hơn với những gì chúng thật sự là, khi ta muốn giây phút này phải là khác biệt đi!  Chúng ta sẽ tạo thêm khổ đau khi ta muốn né tránh những khổ đau và sự khó chịu của mình, hoặc là khi ta trở nên bực tức đối với chúng.  Nói tóm lại, bất cứ khi nào ta muốn chối bỏ thực tại này, là ta sẽ gặp khổ đau!
3.         Giải thoát khỏi khổ đau là chuyện có thể được
Sự Thật Nhiệm Mầu Thứ Ba thì rất là đơn giản.  Một khi chúng ta biết được nguyên nhân của khổ đau - muốn sự việc phải được khác hơn như chúng là - ta có thể tìm ra được cho mình một giải pháp.  Có một con đường giúp đưa ta ra khỏi được tình trạng này.  Nhưng con đường ấy là gì?  Làm sao ta có thể tìm được một hạnh phúc chân thật, thay vì cứ mải đi theo một con đường mòn cũ, dẫn ta từ khổ đau này sang đến một khổ đau khác?
4.         Con đường giải thoát khổ đau là có mặt với sự sống như là chúng xảy ra, và dùng đó như là phương pháp tu tập của mình.
Theo trong kinh thì Sự Thật Mầu Nhiệm Thứ Tư có trình bày một đường lối rất rõ rệt để chuyển hoá khổ đau, đó là con đường Bát chánh đạo.  Nói một cách tổng quát thì Bát chánh đạo gồm có những phương cách thực tập sâu sắc và cụ thể, giúp ta tiếp xúc và sống hoà hợp với cuộc sống hằng ngày, như là chúng thật sự có mặt, chứ không phải là lúc nào cũng cố gắng ép buộc chúng phải xảy ra theo như ý mình muốn.
    Và làm cha mẹ là một cơ hội giúp cho chúng ta thường xuyên thực tập điều ấy - buông bỏ hết những kỳ vọng và thành kiến của mình, và tiếp xúc với sự sống một cách sâu sắc mỗi khi nó xảy ra, ngay trong giờ phút này!  Bước đầu tiên là trở về và có mặt với những gì đang thật sự xảy ra.  Ví dụ như đứa con của tôi còn nhỏ, tôi dẫn nó đi vào siêu thị, và nó đòi quà rồi khóc thét lên.  Tôi cảm thấy xấu hổ.  Tôi cảm thấy nặng nơi ngực, tôi tự thầm nhủ là con mình không nên la khóc giữa nơi công cộng như thế!
Kinh nghiệm của tôi trong lúc này là như vậy, ngay giờ phút này tôi có sự khó chịu ấy.  Tôi thực tập trở về, thinh lặng một vài giây để thấy rõ được ý nghĩ của mình, cảm thọ của mình, cũng như những cảm xúc trong thân.  Tôi an tĩnh tiếp nhận hết tất cả.  Chúng đang là thực tại của tôi.
    Có thể bạn tự hỏi rằng làm sao ta có thể làm được việc ấy, trong khi mình đang cảm thấy hổ thẹn và bị căng thẳng!  Nó đòi hỏi thái độ kiên nhẫn và một niềm tin.  Biết trở về có mặt bao nhiêu, ta sẽ càng mở rộng ra và trọn vẹn hơn với giây phút này bấy nhiêu, và ta lại càng có thêm niềm tin sâu sắc rằng đó là điều có thể làm được.
    Khi trong ta có được một sự quân bình và an tĩnh, ta sẽ có thể nhận diện và chấp nhận những gì đang xảy ra, và từ đó một tuệ giác trong ta sẽ phát sinh giúp ta thấy rõ mình cần phải làm gì.  Chúng ta biết được mình cần phải hành xử cứng rắn như thế nào, hoặc là cần nên buông bỏ những kỳ vọng nào.  Hành động của ta sẽ được soi sáng bỡi một tình thương và sự hiểu biết lớn, không kỳ thị.
Hãy ôm trọn hết tất cả.
Thông thường thì khi chúng ta có những vấn đề khó khăn với con cái, ta thường có khuynh hướng trốn tránh thực tại.  Chúng ta không còn có đủ can đảm để sống trong giờ phút hiện tại.  Ta tìm cách tránh né hoặc đổ thừa cho hoàn cảnh hoặc một người nào khác, như là những người thân của mình, vợ hay chồng mình, hoặc con cái mình.  Nghe thì rất là lạ, nhưng nếu như ta dám mở rộng ra với những khó khăn của mình và thật sự kinh nghiệm chúng 100%, thì ta cũng sẽ kinh nghiệm được sự giải thoát, tự do và một tình thương chân thật.
Khi ta biết mở ra với giây phút hiện tại, ta sẽ có khả năng chậm lại và quay về tiếp xúc với những gì đang xảy ra, mặc dầu đang ở giữa những khó khăn.  Chúng ta sẽ có thể thật sự có mặt với con của mình, cảm nhận được những khó khăn của chúng một cách trọn vẹn hơn, thấy được niềm vui của chúng trọn vẹn hơn, thấy những đóa hoa nở thật tươi, và thật sự nhìn được những nụ cười trên mặt chúng.  Ta cũng ghi nhận được giấc mơ tôi-muốn-có-một-đứa-con-hoàn-toàn, giấc mơ tôi-muốn-có-căn-nhà-to-hơn, giấc mơ tôi-muốn-người-hôn-phối-thay-đổi… của chính mình.  Khi ta ghi nhận được những giấc mơ ấy, là ta thừa nhận sự có mặt của chúng; và khi ta thừa nhận chúng, nhiều khi ta cũng không cần phải hành xử theo chúng…
    Tóm lại, con đường thoát ra những khó khăn của ta là thực tập chấp nhận những gì thật sự có mặt - chấp nhận hết tất cả, những vấn đề của ta và của chúng – hãy ôm trọn hết tất cả.
nguyễn duy nhiên

free hit counter

Author Name

{picture#YOUR_PROFILE_PICTURE_URL} YOUR_PROFILE_DESCRIPTION {facebook#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {twitter#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {google#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {pinterest#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {youtube#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL} {instagram#YOUR_SOCIAL_PROFILE_URL}

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.